U Republici Srpskoj isplatom za septembar obuhvaćeno je 296.751 korisnika. Zvanični podaci pokazuju da su razlike u mjesečnim primanjima najstarijih građana ogromne.
Prema obavještenju Fonda PIO, za 143 korisnika prava isplaćena je penzija veća od tri hiljade maraka, dok je apsolutni rekorder za isti mjesec primio 3.981 marku.
Prosječnu penziju od 724 marke, kao i iznose ispod toga, prima oko 65 odsto ukupnog broja penzionera. Najnižu penziju od 361 marku prima oko 20.000 korisnika u Srpskoj.
Kada je riječ o ukupnom finansiranju ovog sistema, najnoviji bilans pokazuje da redovni prihodi ne mogu u potpunosti pokriti sve mjesečne obaveze prema penzionerima.
Od januara do juna ove godine Fond je ostvario prihode od 872,2 miliona maraka. U istom periodu rashodi su iznosili 1,09 milijardi maraka.
Milorad Dodik, predsjednik SNSD-a rekao je da će iduće godine Republika Srpska imati stabilizirajući budžet.
On je nakon sjednice Predsjedništva ove stranke naglasio i da su finansije stabilne i da će BDP iznositi 20 milijardi KM.
“Imamo rast prerađivačke industrije, iako je ranije zabilježen njen pad. Imamo rast i direktnih prihoda od 10 odsto, a indirektnih prihoda šest odsto. Realni rast ličnih prihoda je 10 odsto. To govori da je nadmašio inflaciju koja je bila od četiri od šest odsto”, rekao je Dodik na konferenciji za novinare u Banjaluci.
On kaže da će naredne godine Republika Srpska imati stabilizirajući budžet, čime će biti obezbijeđen rast penzija i boračkog dodatka od 7,5 do osam odsto.
“Imamo realan rast primanja. Plate u Republici Srpskoj će rasti, a već od 1. januara u prosvjeti i nakon toga za ostale korisnike. SNSD će imati cjeloviti program za napredak društva”, istakao je Dodik.
Iako je proslavio stoti rođendan, Bonaventura Bono Pavković iz Izbična kod Širokog Brijega ne odustaje od svakodnevnih obaveza. Sam obrađuje baštu, obavlja poslove oko kuće, slaže kamenje, a i dalje sjeda za volan automobila.
Ovaj stogodišnjak, koji je zagazio u 101. godinu života, svojom vitalnošću pokazuje da ga godine nisu spriječile da ostane aktivan i samostalan.
Bonin dan počinje već oko pet časova ujutru. Iako je iza njega čitav vijek života, za čitanje mu nisu potrebne čak ni naočare.
Na pitanje odakle mu toliko snage i energije, uz osmijeh odgovara da ga pokreće “atomska energija”.
Položio vozački ispit u 72. godini
Bono je rođen 14. februara 1926. godine, a stoti rođendan proslavio je ove godine.
Proteklog ljeta najveći dio vremena provodio je radeći na otvorenom. Motikom je obrađivao zemlju, uređivao baštu i slagao kamenje u suvozid, a ni visoke temperature nisu ga spriječile da obavlja poslove.
Ipak, dobro zna kako da rasporedi obaveze tokom vrelih dana. Najviše radi ujutru, kada su temperature niže, oko podneva pravi pauzu i odmara u kući, a poslijepodne nastavlja tamo gdje je stao.
Pored svakodnevnih fizičkih aktivnosti, ovaj stogodišnjak i dalje vozi automobil.
Zanimljivo je da je vozački ispit položio tek u 72. godini života, i to iz prvog pokušaja, prenosi YouTube kanal “Glas Hercegovine”.
Deset godina radio u Švajcarskoj
Tokom dugog života Bono se bavio različitim poslovima. Radio je u poljoprivredi, prevozio duvan u BiH, a jedan dio radnog vijeka proveo je i u inostranstvu.
U Švajcarskoj je radio 10 godina, nakon čega se početkom devedesetih vratio u rodnu Hercegovinu.
Uprkos brojnim izazovima kroz koje je prošao, ostao je vezan za Izbično, gdje i danas živi i radi.
Posebnu pažnju posvećuje i očuvanju zdravlja. Sam sakuplja i suši ljekovito bilje, od kojeg priprema čajeve. Za svoje napitke koristi čak 12 vrsta ljekovitih trava.
Otkrio šta smatra najvažnijim u životu
Kada govori o dugovječnosti i životnim vrijednostima, Bono nema komplikovana objašnjenja.
Smatra da je najvažnije biti pošten, ne misliti zlo drugima i živjeti u miru sa samim sobom.
Upravo su to načela kojih se, kako ističe, pridržava tokom čitavog života.
Bonaventura Pavković pripada generaciji koja je odrastala u teškim vremenima, a život provela radeći i oslanjajući se na vlastite sposobnosti.
Iako je iza njega sto godina života, Bono ne pokazuje namjeru da odustane od navika koje su ga pratile decenijama. I dalje je aktivan, samostalan i spreman za nove svakodnevne obaveze.
Na Sajmu domaćih proizvoda u Trnovu danas se predstavilo 90 učesnika iz Republike Srpske i Srbije sa tradicionalnim proizvodima i rukotvorinama.
Predsjednik Udruženja poljoprivrednika Trnovo Ognjen Popović izjavio je da je ovo četvrta godina da se organizuje sajam. Cilj je promocija domaćih proizvoda, ali i druženja.
“Izložena su domaća slana i slatka jela, sokovi, džemovi, rukotvorine, nakit, suveniri od različitih materijala. Ove godine smo imali i takmičenje za najukusniju pitu. Za pobjednike smo obezbijedili novčane nagrade i poklone”, dodao je Popović.
Posebna nagrada Udruženju penzionera
Najukusniju pitu je napravila Stana Knežević. Drugo mjesto je pripalo Udruženju žena na selu “Ognjište” Trnovo, a treće je osvojila Savla Kovač.
Posebnu nagradu publike dobilo je Udruženje penzionera opštine Trnovo, jer su donijeli najviše pita.
Svjetlana Mičić iz Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske podržala je održavanje ovakvih sajmova. Rekla je da je to najbolji način da se predstavi domaća poljoprivredna proizvodnja, ali i povežu ljudi koji žive i rade u ovom sektoru.
“Ovo je i prilika da se predstavi rad naših poljoprivrednih proizvođača. U opštini Trnovo u prethodnom periodu je urađeno dosta na razvoju poljoprivrede. Ministarstvo će i u narednom periodu da bude partner poljoprivrednim proizvođačima i lokalnim zajednicama koje razvijaju ovakve aktivnosti u Srpskoj”, navela je Mičićeva.
Trnovo postalo mjesto okupljanja
Načelnik opštine Trnovo Miroslav Bjelica rekao je da se od male inicijative da se napravi promocija domaćih proizvođača, došlo do respektabilnog sajma sa međunarodnim karakterom.
“Drago mi je da je Trnovo postalo mjesto okupaljanja, promocije domaćih proizvoda i tradicije. Važno je da je resorno ministartvo prepoznalo naš trud i rad”, rekao je Bjelica.
Sajmu su podršku pružili i lokalni privrednici dali podršku.
Među posjetiocima sajma bila je i ambasador Češke u BiH Jana Šindelkova koja je istakla dobru saradnju sa opštinom Trnovo i dodala da češka Ambasada pruža podršku voćarima, pčelarima i mljekarima kroz određeni projekat.
Ona je navela da je prvi put na sajmu domaćih proizvoda u Trnovu i da je zadovoljna organizacijom i onim što je izloženo.
Predsjednik skupštine Udruženja žena na selu “Ognjište” Trnovo Branka Golijanin rekla je da je među domaćim proizvodima trenutno najtraženiji ajvar, ali i različiti sokovi, likeri, džemovi, kolači, nakit i slično.
“Ovo je prilika da promovišemo naš rad, da i drugi čuju za nas i naše proizvode. Imamo osam aktivnih članova, a registrovali smo Udruženje prije nekoliko mjeseci. Godinama se bavimo ovom proizvodnjom”, dodala je Golijaninova.
Predsjednik Udruženja žena “Priboj” Dragica Cincović izjavila je da se članice tog udruženja bave izradom ručnih radova i rukotvorina na tradicionalni način, rado posjećuju sajmove, a prvi put su u Trnovu i očekuje da će i prodaja da bude dobra.
Organizator sajma je Opštinska uprava Trnovo zajedno sa Udruženjem poljoprivrednika Trnovo.
Ekonomsko-socijalni savjet Republike Srpske trebalo bi da od ponedjeljka, 2. novembra, počne pregovore o iznosu najniže plate za narednu godinu.
Goran Stanković, predsjednik Saveza sindikata rekao je da se najniža plata mora značajno povećati. Naveo je da je inflacija velika, i da su povećane cijene osnovnih životnih namirnica. Istakao je i da su najavljena i nova poskupljenja.
“Od iduće godine je planirano povećanje penzija od 7,5 do osam odsto. To bi značilo da plata mora značajno više da raste”, rekao je Stanković.
Inače, od rasta plate znači i koliko će rasti penzija. Što plata više raste to je bolje, jer se onda i penzija više povećava.
Istakao je da radnici kao najveći problem navode niske plate. Predstavio je i rezultate istraživanja o uslovima rada, kvalitetu života, dostojanstvenoj plati i budućnosti radnika. To istraživanje je pokazalo da oko 95 odsto radnika smatra da bi “dostojanstvena plata” u neto iznosu trebalo da bude 2.000 i više KM.
“Podatak koji smo dobili ovim istraživanjem je da više od 37 odsto radnika razmišlja o odlasku iz Republike Srpske“, rekao je Stanković.
Naglasio je i da je više od 50 posto žene među radnicima koji žele da odu.
Moždani udar u Republici Srpskoj poprima obrise epidemije, svake godine bude oko 4.500 novooboljelih, podaci su Univerzitetskog kliničkog centra Srpske.
“Primijećen je trend povećane učestalosti obolijevanja od moždanog udara kod osoba srednje životne dobi. Od 40 do 60 godina, što se na našim prostorima pripisuje povećanom prisustvu stresa kao faktoru rizika”, saopštili su iz UKC povodom Svjetskog dana borbe protiv moždanog udara koji se obilježava danas.
Kako navode, od suštinske su važnosti rano prepoznavanje znakova moždanog udara. To su slabost jedne strane tijela, smetnje sa govorom, “iskrivljena usta”, nerijetko pomućeno stanje svijesti. Ponekad je to i glavobolja, dezorijentisanost. U slučaju takvih simptoma hitno se javite ljekaru.
Istaknuto je da moždani udar predstavlja ozbiljan zdravstveni izazov. Njegove posljedice mogu zahtijevati dugotrajan oporavak, rehabilitaciju i prilagođavanje svakodnevnog života.
Zbog toga je, pored pravovremenog liječenja i stručne medicinske pomoći, veoma važno obezbijediti kontinuitet podrške i nakon završetka bolničkog liječenja.
Kliniku za neurologiju posjetili su povodom Svjetskog danas borbe protiv moždanog udara predstavnici Udruženja građana “M`udar” iz Banjaluke. To udruženje okuplja osobe koje su doživjele moždani udar, članove njihovih porodica, druge građane zainteresovane za unapređenje podrške osobama nakon moždanog udara.
Vršilac dužnosti generalnog direktora UKC-a Republike Srpske Nikola Šobot istakao da u UKC prepoznaju značaj kontinuiranog unapređenja zdravstvene zaštite i podrške pacijentima.
Naglasio je da saradnja sa udruženjima građana predstavlja važan vid povezivanja stručnih kapaciteta zdravstvenih ustanova sa potrebama pacijenata i njihovih porodica.
Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske bio je domaćin Međunarodnih savjetodavnih dana u Banjaluci 27. i 28. oktobra.
Uz domaćina bili su prisutni i predstavnici Njemačkog penzijskog osiguranja (DRV) i Federalnog zavoda MIO/PIO.
Iz Fonda PIO saopštili su da je savjetodavne dane obilježilo veliko interesovanje osiguranika i korisnika prava.
“Tokom dvodnevnog savjetovanja obavljena su 74 razgovora sa licima koja su zaposlena ili su ranije radila u Njemačkoj, a koja su imala priliku da na jednom mjestu dobiju stručne informacije, savjete i smjernice u vezi sa ostvarivanjem prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja”, saopšteno je iz Fonda PIO.
U saopštenju se navodi da veliko interesovanje potvrđuje potrebu za neposrednom podrškom osiguranicima. Istaknut je i značaj stručnog tima koji svojim znanjem, iskustvom i posvešćenošću pomažu u rješavanju složenih pitanja penzijskog osiguranja.
“Zajednički rad stručnjaka iz više institucija omogućava razmjenu iskustava, preciznije informisanje i lakše snalaženje u postupcima ostvarivanja prava u različitim državama, navedeno je u saopštenju.
U Fondu navode da susreti ove vrste predstavljaju važan vid saradnje. Potvrđuju da su stručnost dostupnost i direktna komunikacija sa osiguranicima ključni za kvalitetniju uslugu i efikasnije ostvarivanje njihovih prava.
“Fond će nastaviti da unapređuje saradnju sa međunarodnim partnerima i jača kapacitete svojih stručnih timova, sa ciljem da osiguranicima i korisnicima prava obezbijedi pouzdanu, dostupnu i kvalitetnu podršku”, navedeno je u saopštenju.
Isplata penzija za oktobar u Federaciji BiH /FBiH/ počeće u četvrtak, 5. novembra.
Iz Zavoda za penziono i invalidsko osiguranje FBiH naveli su da će penziju za oktobar dobiti nešto više od 473.000 korisnika.
Za korisnike koji su pravo ostvarili do 1. januara 2026. godine najniža penzija iznosi 692,23 KM. Zagarantovana 826,14 KM, a najviša 3.461,14 KM.
Osnovica za obračun najniže penzije za korisnike koji pravo ostvaruju nakon 1. januara iznosi 752,03 KM. Na osnovu toga najniža penzija za manje od 20 godina penzijskog staža iznosi 451,22 KM.
Najniža invalidska penzija u oktobru je 676,83 KM, koliko i najniža porodična penzija.
Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO) Republike Srpske objavio je nove uporedne podatke o visini najnižih penzija u Republici Srpskoj i Federaciji BiH za septembar ove godine. Poseban fokus je na korisnicima imaju od 30 do 40 godina penzijskog staža.
Iz ove javne institucije poručuju da nastavljaju sa objavljivanjem tačnih, provjerljivih i zvaničnih činjenica. Cilj je da se objektivno informiše javnosti i spriječi širenje dezinformacija.
“U cilju istinitog informisanja javnosti, a zbog pokušaja neodgovornih pojedinaca u obmani javnosti, naročito penzionerske populacije, da su penzije u Republici Srpskoj duplo niže od penzija u Federaciji BiH, donosimo uporednu i stvarnu sliku visine zagarantovane penzije za penzijski staž od 30 do 40 godina“, navode iz Fonda PIO RS.
Prema zvaničnim podacima za septembar, najniža penzija u Republici Srpskoj za kategoriju od 30 do 40 godina penzijskog staža iznosi 578,94 KM.
S druge strane, u Federaciji BiH prosjek najniže penzije za istu ovu kategoriju staža iznosi 601,63 KM. U okviru Federalnog zavoda MIO/PIO ova kategorija je raščlanjena. Najniža penzija za staž od 30 do 35 godina iznosi 564,02 KM, dok za staž od 35 do 40 godina iznosi 639,23 KM.
Iz Fonda PIO Republike Srpske ističu da je pružanje zvaničnih podataka njihova obaveza prema svim građanima i korisnicima. Navode i da statistički parametri jasno demantuju neosnovane tvrdnje o drastičnim razlikama u visini penzija između dva entiteta.
Penzioneri iz Republike Srpske koji su radni vijek ili njegov dio proveli u Sloveniji, krajem novembra mogu da očekuju isplatu zimskog dodatka u iznosu do 170 evra, odnosno oko 333 KM.
Ipak, iako vijest o dodatnom novcu pred praznike zvuči odlično, važno je znati da svi korisnici na računima neće ugledati istu cifru. Razlog leži u specifičnim pravilima obračuna i srazmjernim penzijama.
Prema zvaničnim podacima slovenačkog Zavoda za penzijsko i invalidsko osiguranje (ZPIZ), zimski dodatak za 2026. godinu isplaćuje se uz penziju za novembar. Tačnije tačnije 30. novembra.
Da je ovo tema koja se i te kako tiče građana Srpske, potvrđuju podaci Fonda PIO RS. Prema tim podacima u evidencijama postoji 1.718 korisnika koji ostvaruju pravo na penziju iz Slovenije.
Ko ima pravo na isplatu?
Osnovni uslov za dobijanje zimskog dodatka nije samo prebivalište ili primanje novca iz Slovenije. Prema pravilima ZPIZ-a, pravo na ovu naknadu imaju isključivo korisnici penzija i određenih naknada iz invalidskog osiguranja koji već ispunjavaju uslove za takozvani godišnji dodatak.
U praksi, postoje tri glavne grupe korisnika. Prvu čine oni koji su cijelo pravo ostvarili u Sloveniji i primaju punu penziju. Drugu grupu čine oni sa mješovitim stažom, dio u Sloveniji, dio u drugoj državi. Treća grupa su upravo korisnici koji žive u BiH, a novac primaju iz slovenačkog fonda. Međutim, činjenica da neko živi u BiH ne znači da mu automatski sleduje pun iznos od 170 evra, piše BL portal.
Caka zvana “srazmjerni dio”
Ključna razlika u iznosu koji će penzioneri dobiti odnosi se na one koji primaju srazmjerni dio penzije. ZPIZ izričito propisuje da se zimski dodatak isplaćuje u srazmjernom iznosu onda kada se i sama penzija po međunarodnim sporazumima isplaćuje srazmjerno.
To u praksi znači da je nekome ko je tokom radnog vijeka ostvario ukupno 40 godina staža, od toga 20 godina u Sloveniji i 20 godina u BiH, slovenačka penzija priznata u srazmjernom dijelu od 50 odsto. U tom slučaju, i zimski dodatak se dijeli napola. Korisnik će umjesto 170 evra dobiti 85 evra, ili oko 166 KM. Stvarni iznos na računu direktno zavisi od toga koji srazmjerni dio piše u rješenju svakog penzionera.
Šta ako novac zakasni i treba li podnositi zahtjev?
Prema opštim pravilima, zimski dodatak pripada korisnicima koji ispunjavaju uslove i isplaćuje se po automatizmu uz penziju. Ipak, korisnici kojima pravo na godišnji dodatak za 2026. godinu bude priznato naknadno, svoj zimski dodatak dobiće najkasnije uz isplatu penzije za april 2027. godine.
Savjetuje se penzionerima koji primaju penziju iz inostranstva da obavezno provjere svoja rješenja. Treba da potvrde kod ZPIZ-a da li ispunjavaju sve uslove. Proceduree za korisnike sa prebivalištem van Slovenije ponekad su podložne dodatnim provjerama.
Dodatak raste svake godine, ali pazite na odbitke
Zimski dodatak je sistemska mjera podrške u Sloveniji i njegov iznos se postepeno povećava. Prošle godine iznosio je 150 evra, ove godine je 170 evra, dok je zakonskim rasporedom predviđeno da 2027. godine skoči na 190 evra, a do 2029. godine dostigne 230 evra.
Iako predstavlja značajnu finansijsku injekciju, ZPIZ napominje da dodatak nije potpuno zaštićen od svih odbitaka. Dobra vijest je da se ne računa kao prihod pri utvrđivanju prava na određene socijalne pomoći. Međutim može biti podložan oporezivanju i zakonskim izvršenjima, na šta korisnici treba da obrate pažnju.
