Kategorija: Vijesti

Iz inostranstva je u Bosnu i Hercegovinu tokom 2024. godine stiglo više od 5,6 milijardi KM, pokazuju podaci Centralne banke BiH.

Centralna banka BiH je objavila da je kroz doznake iz inostranstva u Bosnu i Hercegovinu prethodne godine stiglo 4,16 milijardi KM.

Posebno je interesantno spomenuti da je kroz penzije iz inostranstva u BiH tokom 2024. godine ušlo 1,38 milijardi KM. Kroz ostale transfere novca u BiH je tokom prethodne godine stiglo 139 miliona KM.

Važno je istaći da su ukupni tekući transferi iz inostranstva za BiH u konstantnom porastu u prethodne četiri godine.

Ova brojka je 2021. godine iznosila 4,35 milijardi KM, dok se 2022. godine povećala na 4,95 milijarde KM.

Već naredne, odnosno 2023. godine, brojka je premašila pet milijardi i iznosila ukupno 5,26 milijardi KM, dok je za prethodnu godinu zabilježen skok od 425 miliona na 5,69 milijardi KM.

(Izvor: klix.ba)

Iz dana u dan, nastavlja se priča o borbi za osnovnu egzistenciju. Podatak da je potrošačka korpa dostigla cifru od 3.149,80 maraka je zastrašujući. Ekonomski stručnjaci naglašavaju važnost reagovanja vlasti, ali i građana. Ističu kako vlasti nisu preduzele adekvatne mjere u vezi s ekonomskom krizom. Građani se nalaze između dvije nepremostive tačke – niskih plata i penzija i neprestano rastućih životnih troškova.

Cijene rastu brže nego u EU

Rast cijena u Bosni i Hercegovini je nesrazmjeran u odnosu na zemlje EU. Ekonomski podaci za period od 2021. do 2024. godine otkrivaju alarmantnu razliku u rastu cijena. Rezultat je to nekvalitetnih zakona, nepostojanja kontrole tržišta, kvalitetnih ekonomskih mjera, ali – posebno kontrole rasta inflacije, tvrde stručnjaci.
“Od 2021. do 2024. godine cijena hrane u Zapadnoj Evropi po nekim pokazatejima je porasla od 30 do 40%. U Bosni i Hercegovini od 100 do 400%. Ne morate biti doktor ekonomije kad živite u zemlji u kojoj je donedavno minimalna plata bila 600 KM, a potrošačka korpa 3.000 – ne treba vam doktorat da vidite da to apsolutno ne može da funkcionira, da ne znam na koji način narod preživljava”, ističe Kasim Tatić, profesor na Ekonomskom fakultetu UNSA.
“Jedino kad su akcije u tržnim centrima, onda je vidljivo da te cijene mogu biti znatno niže. Međutim, marže nisu ograničene i to je razlog da cijene mogu rasti svakodnevno i da je samo nebo granica”, kaže Murisa Marić, izvršna direktorica Udruženja građana “Don”.

Trgovci zloupotrebljavaju situaciju

Ekonomski stručnjaci smatraju da pojedini trgovci i privrednici zloupotrebljavaju situaciju u zemlji – enormno dižući cijene. Opravdanje trgovinskih lanaca je da svaka nova nabavka ima i nove cijene robe. Istovremeno, Tatić ukazuje na to da aktuelna vlast krizu i poskupljenja pravda globalnom krizom i inflacijom.
“To je urađeno vrlo tendenciozno iz vrlo važnog razloga koji javnost treba da zna. Inflacija je vid poreza. Ali jedan izuzetno lijep porez za vladajuću strukturu jer ne mora proći kroz zakonsku proceduru da bi se usvojio”, pojašnjava Tatić.
“Ovo je alarmantna situacija u kojoj politika treba da preuzme odgovornost i da se konačno okrene ka tome da građanima pomogne na daleko drugačiji način nego što je to do sada slika i prilika koju svakodnevno gledamo”, poručuje Marić.
U ovakvom ambijentu postavlja se pitanje postaje li Bosna i Hercegovina plodno tlo za divljanje cijena robe i usluga. Građani su itekako svjesni situacije u kojoj se nalaze.

Za udruženje penzionera u Brčkom, Budžetkom distrikta Brčko u ovoj godini planirano je 300.000 KM, potvrdila je Milijana Simić, šef Odjeljenja za stručne i administrativne poslove Vlade distrikta Brčko.

Prema njenim riječima 200.000 KM namijenjeno je za rad udruženja i finansiranje tekućih troškova neophodnih za njihov rad, dok je 100 hiljada KM predviđeno za banjsko-klimatsko liječenje članova udruženja penzionera i pomoći penzionerima uslijed rasta troškova života.

Odluka o utvrđivanju od posebnog interesa za finansiranje udruženja penzionera distrikta za 2025. godinu naći će se na narednoj sjednici Vlade distrikta Brčko.

Predstavnici Odjeljenja za stručne i administrativne poslove Vlade distrikta Brčko ovih dana imali su sastanak sa predstavnicima Udruženja penzionera Republike Srpske i Udruženjem penzionera Federacije BiH u Brčkom na kome je razgovarano o radu ovih udruženja i boljoj i efikasnijoj saradnji sa nadležnim odjeljenjem Vlade distrikta Brčko.

Milijana Simić, naglašava da će Odjeljenje za stručne i administrativne poslove biti institucionalna i svaka druga podrška udruženjima penzionera kako bi oni sve svoje probleme prevazišli i uspostavili što bolje i kvalitetnije programe za penzionere.

(Izvor: Radio Brčko)

Opština Ilijaš novčanim sredstvima pomogla je brojna udruženja, između ostalih i Udruženje penzionera Ilijaš, koje je dobilo 33.000 KM.

Zahid Feriz, predsjednik Udruženja penzionera općine Ilijaš, predstavio je neke od izazova i problema sa kojima se susreće ovo udruženje.

“Na teritoriji općine Ilijaš registrovano je 3.500 penzionera. Minimalnu penziju prima njih 85 posto. Naše udruženje broji 2.750 članova. Penzioneri su populacija u trećoj ili posljednjoj životnoj fazi, te bih naglasio da imamo izuzetno visok procenat smrtnosti. Penzioneri su najugroženija i najviše zanemarena kategorija društva. Zahvalni smo na izdvojenim sredstvima, ali u budućnosti moramo raditi na povećanju izdvajanja finansijskih sredstava za naše penzionere”, rekao je Feriz.

(Izvor: Ilijas.ba)

U nedostatku radne snage u Bosni i Hercegovini, sve više osoba treće životne dobi, penzionerske dane mijenja ponovo aktivnim radom.
Prema podacima entitetskih fondova oko 10.000 osoba je nakon prava na penziju, ponovo steklo status osiguranika.

Pravo na zapošljavanje ipak nemaju svi penzioneri.

Da imaju pravo da rade, a da ne ostanu bez penzije, zakonom je omogućeno penzionerima u Federaciji Bosne i Hercegovine, pod određenim uslovima.
Korisnicima invalidske, porodične penzije kao i korisnicima penzije ostvarene prema Zakonu o prijevremenom povoljnijem penzionisanju branitelja nije omogućeno, ali korisnicima starosne penzije jeste. Za razliku od Federacije BiH, u Republici Srpskoj pravo na zasnivanje radnog odnosa imaju korisnici starosne i invalidske penzije.

“Tu je problem diskriminacija, jer oni što su otišli u povoljniju penziju kao npr. Oružane snage itd. oni nemaju prava na rad. Svi smo svjesni da ti ljudi rade na crno. Ovaj zakon najviše pogoduje ljudima koji su na budžetu, van realnog sektora. Član parlamenta bilo kog uzme otpremninu, dobije penziju i ponovo nastavlja rad, oni to rade i usvajaju za sebe, na realni sektor ne misle”, istakao je Mustafa Trakić, predsjednik Saveza udruženja penzionera Zeničko-dobojskog kantona i član Upravnog odbora Saveza udruženja penzionera FBiH.

Prema podacima koje ima, najviše penzionera koji rade su nedostajućih kvalifikacija na domaćem tržištu rada kao što su vozači, električari, zidari, bravari, varioci.

Raste broj penzionera koji rade

Prema podacima Zavoda PIO/MIO Federacije BiH , krajem prošle godine oko 1.800 penzionera bilo je u radnom odnosu, tj. u statusu osiguranika u obaveznom osiguranju, što je za 300 više u odnosu na avgust iste godine ,dok podatka o broj onih koji rade na ugovoru o djelu nema.

Tendencija rasta bilježi se i u Republici Srpskoj. U februaru ove godine registrovano je 8.802 korisnika dok je krajem 2023. godine bilo 5.864 osoba koje su nakon prava na penziju ponovo stekli status osiguranika.

Za razliku od Federacije BiH, u Republici Srpskoj pravo na zasnivanje radnog odnosa imaju korisnici starosne i invalidske penzije.

“Status penzionera u Republici Srpskoj bi trebao i morao biti bolji da postoje uslovi, međutim pošto je broj zaposlenih nešto malo veći od broja penzionera, a znate da zaposleni iz doprinosa za penzijsko invalidsko osiguranje finansiraju penzijski sistem i pošto je malo zaposlenih u Republici Srpskoj ne može se iz tih doprinosa isplatiti veće penzije. Konkretno za januar, od doprinosa za penzijsko invalidsko osiguranje naplaćeno je 104 miliona a isplaćeno penzija 161 milion KM, tu razliku je vlada iz drugih budžetskih izvora donirala da se isplate penzije”, rekao je za  Ratko Trifunović predsjednik Udruženja penzionera Republike Srpske.

U Republici Srpskoj je oko 287 hiljada korisnika penzije. Najniže isplaćene penzije su u rasponu od 318 do 637 KM i njih prima oko 81 hiljada penzionera.

(Izvor:Euronews)