Novi model vještačke inteligencije „Aurora“ nadmašuje trenutne metode u predviđanju kvaliteta vazduha, vremenskih obrazaca i tropskih oluja izazvanih klimatskim promjenama.
Novi sistem, nazvan Aurora, koji još nije ušao u komercijalnu upotrebu, generisao je desetodnevne vremenske prognoze i preciznije i brže predvidio putanje uragana od tradicionalnih metoda prognoze, uz značajno niže troškove, objavili su istraživači u časopisu Nejčer (Nature).
„Prvi put jedan sistem vještačke inteligencije može da nadmaši sve operativne centre u prognoziranju uragana“, rekao je vodeći autor Paris Perdikaris, vanredni profesor mašinskog inženjerstva na Univerzitetu Pensilvanije.
Aurora, koja je obučena isključivo na osnovu istorijskih podataka, uspjela je da preciznije od operativnih centara, kao što je američki Nacionalni centar za uragane, predvidi sve uragane u 2023. godini.
Tradicionalni modeli prognoziranja vremena zasnivaju se na fizičkim principima – poput očuvanja mase, impulsa i energije – i zahtijevaju ogromnu računarsku snagu.
Međutim, prema studiji, računarski troškovi rada Aurore bili su nekoliko stotina puta manji.
Ovi eksperimentalni rezultati dolaze nakon modela Pangu-Weather, kineskog sistema vještačke inteligencije koji je razvio tehnološki gigant „Huavej“ 2023. godine i mogli bi najaviti promjenu paradigme u načinu na koji glavne svjetske meteorološke agencije predviđaju vrijeme i potencijalno smrtonosne ekstremne događaje pojačane globalnim zagrijevanjem.
Sveti gral prognoze
„Vjerujem da se nalazimo na početku ere transformacije nauke o atmosferskim sistemima. U narednih pet do deset godina, sveti gral biće izgradnja sistema koji mogu direktno da obrađuju podatke iz daljinskih senzora kao što su sateliti i meteorološke stanice, kako bi generisali prognoze visoke rezolucije bilo kog dijela svijeta“, rekao je Perdikaris u video-prezentaciji koju je objavio Nature.
Prema tvrdnjama njenih tvoraca, Aurora je prvi model koji je konzistentno nadmašio sedam prognostičkih centara u predviđanju putanje razornih ciklona u periodu od pet dana.
Primjera radi, Aurora je u simulaciji četiri dana unaprijed tačno predvidela gdje i kada će tajfun Doksuri, koji se vodi kao najrazorniji zabilježeni tajfun u Tihom okeanu, pogoditi Filipine. Zvanične prognoze iz 2023. godine u to vreme ukazivale su na to da će tajfun proći sjeverno od Tajvana.
„Majkrosoftov“ model takođe je nadmašio model Evropskog centra za srednjoročno prognoziranje vremena (ECMWF) u 92 odsto slučajeva za globalne desetodnevne prognoze, na skali od približno 10 kvadratnih kilometara.
ECMWF, koji izrađuje prognoze za 35 evropskih zemalja, smatra se zlatnim standardom u tačnosti vremenskih prognoza.
U decembru je „Guglov“ model GenCast nadmašio tačnost Evropskog centra u više od 97 odsto od 1.320 klimatskih katastrofa zabilježenih 2019. godine.
Obećavajuće, ali i dalje eksperimentalne, performanse, zasnovane na stvarnim događajima, pažljivo prati naučna i meteorološka zajednica.