Halil Subašić, direktor Fonda PIO, izjavio je da se najznačajnije izmjene Zakona o PIO odnose na član 79, kojim je propisano da se penzije usklađuju dva puta godišnje, 1. januara i 1. jula.
Usklađivanje se vrši prema formuli koja kombinuje rast indeksa potrošačkih cijena i rast bruto plaća u FBiH, u omjeru 60:40 ili 40:60, zavisno od toga koji je pokazatelj povoljniji za penzionere.
Ovakav model omogućava da penzije prate i inflaciju i rast plata, što predstavlja jedno od najpovoljnijih rješenja u regionu i osigurava stabilniji rast primanja.
Upravni odbor Federalnog zavoda PIO/MIO donio je odluku o akontativnom usklađivanju penzija od 1. januara 2026. godine u iznosu od 11,2 odsto, uz saglasnost Vlade FBiH.
Najniža penzija povećana je sa 599,28 KM na 666,40 KM i primjenjuje se od isplate za januar 2026. godine. Konačna stopa usklađivanja bit će utvrđena nakon objave službenih podataka Federalnog zavoda za statistiku.
Izmjenama člana 81 uveden je novi sistem najniže starosne penzije. Sistem je vezan za dužinu penzijskog staža i određuje se kao procenat prosječne penzije iz decembra prethodne godine.
Više o članu 81. Zakona o PIO
Penzija može biti veća i od zakonskog minimuma
Subašić navodi da penzija može biti i viša od zakonskog minimuma, zavisno od visine plata i dužine staža. Primjera radi, za 40 godina rada uz plate u visini dvije prosječne, očekivana penzija iznosila bi oko 2.104 KM.
Tokom 2025. godine pravo na penziju bez navršenih 40 godina staža ostvarilo je 34.570 osoba, što je blagi pad u odnosu na prethodnu godinu.
Najveći rast zabilježen je 2023. godine zbog rješavanja zaostalih predmeta. U 2024. godini u pravo je uvedeno 35.027 penzionera, a kontinuitet rješavanja zahtjeva je nastavljen. Sa 40 godina staža penziju je steklo 5.708 osoba, odnosno 16,51 odsto novih penzionera.
Minimalnu penziju u 2025. godini ostvarilo je 11.527 korisnika.
Projekcije pokazuju da će u 2026. godini oko 11.200 novih korisnika primati minimalnu penziju, što je oko 30 odsto novih penzionera.
Za staž do 20 godina penzija će u prvom polugodištu iznositi 434,38 KM, a nakon jula 456,10 KM. Za staž od 20 do 25 godina iznosit će do 470,58 KM, odnosno 494,11 KM nakon usklađivanja.
Za staž od 25 do 40 godina penzije će se kretati od 542,78 KM do 687,77 KM. Porodične i invalidske penzije primit će oko 1.687 korisnika.
Raste broj penzionera u FBiH
Broj penzionera u FBiH rastao je sa 444.666 u 2023. na 465.392 u 2025. godini, dok je broj zaposlenih blago oscilirao i trenutno iznosi 547.390. Omjer zaposlenih i penzionera smanjen je na 1,17, što ukazuje na strukturni problem održivosti sistema. Čak i uz puno zapošljavanje nezaposlenih, omjer ne bi dostigao poželjna dva zaposlena na jednog penzionera.
Federalni zavod PIO najveći je budžetski korisnik i za isplatu penzija troši oko 50 odsto budžeta FBiH. Rashodi su iznosili 3,23 milijarde KM u 2023, 3,60 milijardi u 2024, dok se za 2025. očekuje oko 3,88 milijardi KM. Za 2026. planirano je više od 4,4 milijarde KM, od čega gotovo 99 odsto za isplatu penzija. Projekcije predviđaju dalji rast rashoda u narednim godinama.
“U proteklom periodu broj neriješenih predmeta smanjen je sa više od 28.000 na oko 14.000. Većina zahtjeva rješava se u zakonskim rokovima, osim složenijih postupaka sa inostranim elementom. Uspostavljena je saradnja sa IDEEA-om, čime je pojednostavljena procedura podnošenja zahtjeva. Razvija se i web portal koji će omogućiti uvid u staž, uplate doprinosa i informativni obračun buduće penzije”, rekao je Subašić, a prenosi Klix.
Subašić zaključuje da je Fond PIO finansijski stabilan, da su sredstva za isplatu osigurana kroz Budžet FBiH i da ostaje fokus na unapređenju usluga i zaštiti standarda penzionera.
