Visina invalidske penzije određuje se na isti način kao i starosna penzija, a osiguraniku kod koga je invalidnost prouzrokovana povredom na radu ili profesionalnim oboljenjem, invalidska penzija se određuje za staž osiguranja od 40 godina.
U Bosni i Hercegovini više od 90.000 penzionera ima pravo na isplatu invalidske penzije, a uslovi za ostvarivanje ovog prava zavise od toga u kojem je entitetu osiguranik zasnovao radni odnos.
Šta kaže zakon u Federaciji BiH
Kada je riječ o Federaciji BiH, Zakonom o penzijskom i invalidskom osiguranju propisani su uslovi za ostvarivanje prava na invalidsku penziju. Prema tim uslovima, osiguranik kod koga je utvrđena I kategorija invalidnosti stiče pravo na invalidsku penziju ako je invalidnost prouzrokovana povredom na radu ili profesionalnim oboljenjem, bez obzira na dužinu penzijskog staža.
Takođe, isto pravo stiče i ako je invalidnost prouzrokovana povredom van rada ili bolešću, pod uslovom da je prije nastanka invalidnosti imao ostvaren penzijski staž koji pokriva najmanje jednu trećinu perioda od navršenih najmanje 20 godina života do nastanka invalidnosti, računajući radni vijek na pune godine.
Prema navedenom Zakonu o PIO Federacije BiH, osiguranik kod koga je utvrđena I kategorija invalidnosti do navršenih 30 godina života stiče pravo na invalidsku penziju ako je invalidnost prouzrokovana povredom van rada ili bolešću, pod uslovom da prije nastanka invalidnosti ima ostvaren penzijski staž koji pokriva najmanje jednu trećinu radnog vijeka, ali ne manje od jedne godine staža osiguranja.
Kada je riječ o računanju radnog vijeka, prema Zakonu o PIO Federacije BiH, osiguraniku koji je bio na redovnom školovanju i tim školovanjem stekao višu ili visoku stručnu spremu, radni vijek se računa od 22. godine života ako je stekao višu stručnu spremu, odnosno od 25. godine ako je stekao visoku stručnu spremu.
Dakle, da bi mogao steći pravo na invalidsku penziju, osiguranik koji ima završenu srednju stručnu spremu i koji je navršio 56 godina života na dan kada je utvrđeno postojanje I kategorije invalidnosti, mora imati penzijski staž u trajanju od 12 godina.
Visina invalidske penzije određuje se na isti način kao i starosna penzija, a osiguraniku kod koga je invalidnost prouzrokovana povredom na radu ili profesionalnim oboljenjem, invalidska penzija se određuje za staž osiguranja od 40 godina.
Invalidska penzija u Republici Srpskoj
Kada je riječ o osiguranicima u Republici Srpskoj, u ovom entitetu, prema zakonu koji je na snazi, pravo na invalidsku penziju osiguranik može ostvariti na osnovu gubitka radne sposobnosti, koju utvrđuje tijelo vještačenja Zavoda za PIO Republike Srpske.
Ovo pravo se ostvaruje ako je invalidnost prouzrokovana povredom van rada ili bolešću, nastalom prije ispunjenja uslova za starosnu penziju, pod uslovom da do nastanka invalidnosti ima pet godina staža osiguranja ili deset godina penzijskog staža.
Osiguranik u ovom entitetu ima pravo na invalidsku penziju i po navršenju 58. godine života ako mu se utvrdi smanjena radna sposobnost, s pravom na prekvalifikaciju ili dokvalifikaciju, pod uslovom da do nastanka invalidnosti ima pet godina staža osiguranja ili deset godina penzijskog staža.
Takođe, osiguranik kod koga je gubitak radne sposobnosti prouzrokovan povredom na radu ili profesionalnim oboljenjem, ima pravo na invalidsku penziju bez obzira na dužinu penzijskog staža, a osiguranik do navršenih 35 godina života ima pravo na invalidsku penziju pod uslovom da do nastanka invalidnosti ima dvije godine staža osiguranja.
Iznos invalidske penzije utvrđuje se na isti način kao i za starosnu penziju, u zavisnosti od dužine penzijskog staža osiguranika i visine plate i osnovice osiguranja na koje su plaćeni doprinosi za penzijsko i invalidsko osiguranje.
(Izvor vijesti: Večernji list)
