Sandra Vukić, Author at Penzionerski centar

Imate visok CRP, ove namirnice mogu pomoći da ga snizite

30.10.2026.29.10.2026.. by Sandra Vukić

Povišen CRP jedan je od pokazatelja da se u organizmu odvija upalni proces. Njegova vrijednost može porasti zbog infekcija, povreda i različitih zdravstvenih stanja.
Iako ishrana ne može zamijeniti odgovarajuće liječenje, određene namirnice mogu doprinijeti očuvanju zdravlja i povoljno uticati na hronične upalne procese.

Posebno se izdvajaju namirnice bogate omega-3 masnim kiselinama, antioksidansima i vlaknima. Njihovo redovno uključivanje u jelovnik može pozitivno uticati na zdravlje srca, krvnih sudova i crijeva. Pojedina istraživanja ukazuju i na povezanost određenih obrazaca ishrane sa nižim vrijednostima CRP-a.

Šta je CRP i zašto je važan?

C-reaktivni protein (CRP) proizvodi jetra kao odgovor na upalu, infekciju ili oštećenje tkiva.

Povišene vrijednosti mogu ukazivati na različite zdravstvene probleme, ali sam nalaz nije dovoljan da bi se utvrdio uzrok upale.

Dugotrajno povišene vrijednosti pojedinih pokazatelja upale povezuju se sa povećanim rizikom od kardiovaskularnih bolesti, dijabetesa tipa 2 i drugih hroničnih stanja.

Zbog toga se sve više pažnje posvećuje načinu ishrane koji može doprinijeti smanjenju hroničnih upalnih procesa.

Masna riba

Losos, skuša, sardine i haringa bogati su omega-3 masnim kiselinama, koje učestvuju u regulaciji upalnih procesa u organizmu.

Osobama koje ne jedu ribu biljne izvore omega-3 masnih kiselina mogu predstavljati laneno sjeme, čia sjemenke i orasi.

Zeleno lisnato povrće

Spanać, blitva, kelj, brokoli i karfiol sadrže vitamine, minerale, vlakna i antioksidanse koji doprinose očuvanju zdravlja.

Posebno se izdvaja sulforafan, jedinjenje prisutno u pojedinim vrstama kupusnjača koje se istražuje zbog mogućeg uticaja na upalne procese.

Redovno konzumiranje različitih vrsta povrća važan je dio uravnotežene ishrane.

Bobičasto voće

Borovnice, maline, kupine i jagode bogate su antioksidansima, uključujući antocijane, biljne pigmente koji im daju karakterističnu boju.

Ova jedinjenja pomažu u zaštiti ćelija od oksidativnog stresa, a konzumiranje bobičastog voća povezuje se sa povoljnim uticajem na pojedine pokazatelje zdravlja.

Maslinovo ulje

Ekstra djevičansko maslinovo ulje jedna je od osnovnih namirnica mediteranske ishrane.

Sadrži oleokantal, prirodno jedinjenje sa protivupalnim svojstvima, kao i mononezasićene masne kiseline.

Redovna upotreba maslinovog ulja, posebno kao zamjene za masti bogate zasićenim masnim kiselinama, može doprinijeti zdravlju srca i krvnih sudova.

Orašasti plodovi i mahunarke

Bademi, orasi i lješnici, kao i pasulj, sočivo i leblebije, dobri su izvori vlakana, minerala i drugih korisnih hranljivih materija.

Ove namirnice doprinose zdravlju crijevnog mikrobioma, koji ima važnu ulogu u funkcionisanju imunskog sistema i regulaciji upalnih procesa.

Kurkuma i đumbir

Od začina se posebno izdvajaju kurkuma i đumbir.

Kurkuma sadrži kurkumin, dok je đumbir izvor gingerola. Ova jedinjenja proučavaju se zbog mogućeg protivupalnog djelovanja.

Ipak, količine koje se koriste u svakodnevnoj ishrani ne treba poistovjećivati sa dozama ispitivanim u pojedinim kliničkim istraživanjima.

Koju hranu bi trebalo ograničiti?

Pored izbora korisnih namirnica, važno je obratiti pažnju i na hranu koja se konzumira u velikim količinama.

Preporučuje se ograničavanje:

Zaslađenih napitaka i namirnica sa mnogo dodatog šećera
Industrijski prerađene hrane sa nepovoljnim nutritivnim sastavom
Trans-masti
Prerađenog mesa
Prekomjernih količina rafinisanih ugljenih hidrata
Alkohola

Umjesto toga, prednost bi trebalo dati povrću, voću, integralnim žitaricama, ribi, mahunarkama i kvalitetnim biljnim uljima.

Može li ishrana zaista da snizi CRP?

Određeni obrasci ishrane, naročito mediteranska ishrana, u istraživanjima se povezuju sa nižim vrijednostima pojedinih pokazatelja hronične upale.

Međutim, nijedna pojedinačna namirnica ne može pouzdano i brzo da snizi povišen CRP, piše Slobodna Dalmacija.

Ovaj pokazatelj može biti povišen zbog bakterijskih i virusnih infekcija, autoimunih bolesti i drugih stanja koja zahtijevaju medicinsku procjenu.

Podijeli tekst sa drugima na:

Održani savjetodavni dani sa njemačkim penzionim sistemom

30.10.2026.29.10.2026.. by Sandra Vukić

Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske bio je domaćin Međunarodnih savjetodavnih dana u Banjaluci 27. i 28. oktobra.

Uz domaćina bili su prisutni i predstavnici Njemačkog penzijskog osiguranja (DRV) i Federalnog zavoda MIO/PIO.

Iz Fonda PIO saopštili su da je savjetodavne dane obilježilo veliko interesovanje osiguranika i korisnika prava.

“Tokom dvodnevnog savjetovanja obavljena su 74 razgovora sa licima koja su zaposlena ili su ranije radila u Njemačkoj, a koja su imala priliku da na jednom mjestu dobiju stručne informacije, savjete i smjernice u vezi sa ostvarivanjem prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja”, saopšteno je iz Fonda PIO.

U saopštenju se navodi da veliko interesovanje potvrđuje potrebu za neposrednom podrškom osiguranicima. Istaknut je i značaj stručnog tima koji svojim znanjem, iskustvom i posvešćenošću pomažu u rješavanju složenih pitanja penzijskog osiguranja.

“Zajednički rad stručnjaka iz više institucija omogućava razmjenu iskustava, preciznije informisanje i lakše snalaženje u postupcima ostvarivanja prava u različitim državama, navedeno je u saopštenju.

U Fondu navode da susreti ove vrste predstavljaju važan vid saradnje. Potvrđuju da su stručnost dostupnost i direktna komunikacija sa osiguranicima ključni za kvalitetniju uslugu i efikasnije ostvarivanje njihovih prava.

“Fond će nastaviti da unapređuje saradnju sa međunarodnim partnerima i jača kapacitete svojih stručnih timova, sa ciljem da osiguranicima i korisnicima prava obezbijedi pouzdanu, dostupnu i kvalitetnu podršku”, navedeno je u saopštenju.

Podijeli tekst sa drugima na:

Tragovi korona virusa pronađeni u organizmu i nakon tri godine

29.10.2026.29.10.2026.. by Sandra Vukić

Postkovid komplikacije i aktiviranje uspavanih ćelija raka naučnici sa ruskog Univerziteta Sečenov povezali su sa produženim zadržavanjem komponenti virusa SARS-KoV-2 (SARS-CoV-2) u tkivima unutrašnjih organa (kardiovaskularnog i reproduktivnog sistema, pluća i gastrointestinalnog trakta).

Naučnici su detaljnije istražili ovu oblast nakon što su otkrili tragove virusa korona u plućima jednog pacijenta čak 35 mjeseci nakon preležane bolesti.

“Istraživači su otkrili RNK (ribonukleinsku kiselinu) i proteine virusa korona u plućima, gastrointestinalnom traktu, srcu i endometrijumu čak i mjesecima i godinama nakon infekcije”, navodi se u izvještaju koji je prenijela agencija TASS.

Naučnici su ispitali tkivo dobijeno tokom operacija i obdukcija. Koristeći PCR i imunohistohemiju, otkrili su RNK virusa korona, kao i njegov šiljasti protein i nukleokapsidni protein. Ovi nalazi ukazuju na to da produženo zadržavanje virusnih komponenti može da bude jedan od uzroka postkovid sindroma, zajedno sa autoimunim reakcijama.

Virusne komponente otkrivene su u nekoliko tipova ćelija. Poremećaj ovih ćelija doprinosi hroničnoj upali, oštećenju krvnih sudova i neadekvatnom snabdijevanju tkiva krvlju.

Identifikovana oštećenja pluća uključivala su hroničnu opstruktivnu bolest pluća, intersticijalnu pneumoniju i tešku fibrozu. Jedna pacijentkinja razvila je plućnu alveolarnu proteinozu nakon ponovne infekcije, a oporavila se nakon liječenja.Naučnici su takođe proučavali vezu između kovida 19 i napredovanja raka.

Kod pacijenata sa rakom pluća, virusne komponente otkrivene su i u tumorskim i u endotelnim ćelijama. Utvrđeno je da adenokarcinomi pluća kod osoba koje su preležale kovid 19 imaju povećan nivo matičnih ćelija raka, što je povezano sa rizikom od metastaza i otpornošću tumora na hemoterapiju.

“Postoji hipoteza da virus korona podstiče prelazak matičnih ćelija raka iz uspavanog, odnosno stanja mirovanja, u aktivno stanje”, citirana je u izvještaju patološkinja Jelena Ščelokova.

COVID i veza sa tumorom

Istraživači sugerišu da SARS-KoV-2 može da utiče na razvoj tumora mijenjajući ćelijske signalne puteve. Međutim, potrebna su dalja istraživanja da bi se potvrdila ova hipoteza, uključujući poređenje stanja pacijenata oboljelih od raka prije i poslije kovida 19.

Tragovi virusa korona pronađeni su i u ćelijama želuca, crijeva i jetre. U tkivima digestivnog sistema stručnjaci su identifikovali upalne promjene i područja nekroze. Među otkrivenim bolestima bili su steatoza i steatohepatitis jetre, gastritis, erozije i čirevi želuca, hronični limfocitni kolitis i oštećenja pankreasa.

Naučnici navode da je moguće da je infekcija virusom korona doprinijela napredovanju već postojećih gastrointestinalnih bolesti. Kod pacijenata sa adenokarcinomima želuca i debelog crijeva, stručnjaci su primijetili povećanje broja i aktivnosti matičnih ćelija raka, slično promjenama koje se vide kod raka pluća.

Istraživači su takođe otkrili promjene u srčanom tkivu povezane sa virusom korona. Neki pacijenti razvili su miokarditis i srčanu insuficijenciju nakon infekcije. Postkovid miokarditis karakteriše oštećenje vaskularnog endotela. To remeti protok krvi do srčanog mišića, a simptomi mogu da podsjećaju na koronarnu arterijsku bolest.

“Štaviše, miokarditis povezan sa virusom korona ima svoje karakteristike: virus prodire u vaskularni endotel, oštećujući ga i sprečavajući krvne sudove da normalno funkcionišu i snabdijevaju tkiva hranljivim materijama.

Zbog toga kliničke manifestacije postkovid miokarditisa mogu da podsjećaju na koronarnu arterijsku bolest. Stoga je temeljna dijagnostika neophodna za propisivanje terapije”, rekla je Jevgenija Kogan, direktorka Referentnog centra za morfološke i imunohistohemijske metode istraživanja na Univerzitetu Sečenov, navedeno je u saopštenju.

Pacijenti koji su se oporavili od kovida 19 zahtijevaju temeljan pregled prije operacije srca. Ako upala potraje, postoji rizik da se ugrađeni zalistak neće pričvrstiti.

Naučnici predlažu praćenje pacijenata

Istraživači su takođe otkrili da SARS-KoV-2 može dugo da se zadržava u endometrijalnom tkivu – unutrašnjoj sluzokoži materice – i da doprinese razvoju poremećaja koji dovode do neplodnosti kod žena.

“S obzirom na to da značajan dio onih koji su se oporavili od kovida 19 čine mladi ljudi, važno je obratiti pažnju na svoje reproduktivno zdravlje u prvim mjesecima nakon bolesti i na duži rok”, rekla je Tatjana Demura, direktorka Instituta za kliničku morfologiju i digitalnu patologiju na Univerzitetu Sečenov.

Naučnici preporučuju praćenje zdravstvenog stanja čak i nakon blagog oblika infekcije virusom korona. Posebnu pažnju treba obratiti na osobe sa postojećim zdravstvenim problemima. Najteže oštećenje pluća primijećeno je kod pacijenata sa hipertenzijom, koronarnom bolešću srca, gojaznošću i dijabetesom.

Gastroskopija pomaže u otkrivanju upalnih promjena u želucu, a kompjuterizovana tomografija (CT) može da otkrije patološke procese u plućima. Rana dijagnoza i liječenje mogu da spriječe razvoj ozbiljnih komplikacija.

Dalja istraživanja mehanizama kojima komponente SARS-KoV-2 opstaju u organizmu, prema riječima istraživača, pomoći će u razjašnjavanju uzroka postkovid komplikacija i razvoju ciljanih metoda terapije.

Podijeli tekst sa drugima na:

Isplata penzija u Federaciji BiH 5. novembra

29.10.2026. by Sandra Vukić

Isplata penzija za oktobar u Federaciji BiH /FBiH/ počeće u četvrtak, 5. novembra.

Iz Zavoda za penziono i invalidsko osiguranje FBiH naveli su da će penziju za oktobar dobiti nešto više od 473.000 korisnika.

Za korisnike koji su pravo ostvarili do 1. januara 2026. godine najniža penzija iznosi 692,23 KM. Zagarantovana 826,14 KM, a najviša 3.461,14 KM.

Osnovica za obračun najniže penzije za korisnike koji pravo ostvaruju nakon 1. januara iznosi 752,03 KM. Na osnovu toga najniža penzija za manje od 20 godina penzijskog staža iznosi 451,22 KM.

Najniža invalidska penzija u oktobru je 676,83 KM, koliko i najniža porodična penzija.

Podijeli tekst sa drugima na:

Hirurg na Foloridi sa udaljenosti od 55 kilometara operisao pacijenta

29.10.2026.28.10.2026.. by Sandra Vukić

Hirurg na Floridi izveo je prvu operaciju na daljinu uz pomoć robota između dvije američke bolnice. Sa udaljenosti od oko 55 kilometara uklonio je prostatu muškarcu oboljelom od raka, saopštili su zvaničnici.

Dr Vipul Patel, osnivač i medicinski direktor Globalnog instituta za robotiku pri zdravstvenoj ustanovi AdventHealth Celebration u okolini Orlanda, u nedjelju je izveo eksperimentalnu robotsku prostatektomiju na 66-godišnjem pacijentu oboljelom od raka prostate.

Muškarac je dobrovoljno učestvovao u kliničkom istraživanju kojim se procjenjuje sistem za izvođenje robotskih operacija na daljinu.

Pacijent, identifikovan kao Mark, nalazio se u ustanovi AdventHealth u Mineoli na Floridi, dok je Patel upravljao robotom iz druge ustanove iste zdravstvene mreže u naselju Selebrejšn.
Hirurg Marsio Moskavas, jedan od glavnih istraživača u studiji, bio je uz pacijenta i pružao mu pomoć tokom zahvata, navodi se u saopštenju AdventHealtha.

Mark se nakon operacije dobro oporavljao, potvrdio je AdventHealth za ABC.

Operacija je izvedena u sklopu kliničkog istraživanja odobrenog na osnovu izuzeća američke Agencije za hranu i lijekove (FDA) za ispitivanje medicinskih uređaja.

Takvo odobrenje omogućava istraživanje sistema, ali ne znači da je FDA odobrila njegovu redovnu kliničku primjenu, piše Gardijan (Guardian).

Istraživači još provjeravaju bezbjednost i pouzdanost

Zahvatu na Marku prethodilo je deset eksperimentalnih operacija na daljinu između Orlanda na Floridi i Luande u Angoli. Nedjeljni zahvat označio je proširenje istraživanja na bolnice u SAD, objavio je AdventHealth.

“Generacijama je pristup visokospecijalizovanoj zdravstvenoj zaštiti često zavisio od toga gdje pacijent živi. Ovo istraživanje omogućava nam da procijenimo može li hirurgija na daljinu jednog dana pomoći u smanjenju geografskih prepreka pristupu specijalizovanom liječenju”, izjavio je Patel.

Hirurgija na daljinu omogućava ljekarima da upravljaju robotskim instrumentima sa druge lokacije, ali istraživači još procjenjuju bezbjednost, pouzdanost i sajber bezbjednost takvih sistema, prenosi Index.

AdventHealth navodi da dosad nije bilo zabilježenih slučajeva takvih operacija između dvije lokacije u SAD.

Pritom upozorava da nedjeljni zahvat sam po sebi ne dokazuje koliko je ta tehnologija uopšteno efikasna u kliničkoj praksi.

Postoje rizici

Robotsko uklanjanje prostate nosi rizike poput krvarenja, infekcije, inkontinencije i erektilne disfunkcije. Postoji i mogućnost da se tokom zahvata mora preći na klasičnu otvorenu operaciju.

Hirurgija na daljinu donosi dodatne rizike, uključujući kvar opreme, prekid veze i sajber napade. Zbog toga je neophodno da na mjestu zahvata bude medicinski tim koji može preuzeti operaciju ako se pojave problemi.

Nedjeljni zahvat na Floridi uslijedio je nekoliko mjeseci nakon slične operacije koja je privukla pažnju javnosti.

Tada je hirurg u Londonu pomoću četvororukog robota opremljenog 3D kamerom uklonio prostatu muškarcu u Gibraltaru, udaljenom oko 2.400 kilometara.

Operacija između Londona i Gibraltara bila je uspješna, a kašnjenje između pokreta hirurga i reakcije robota iznosilo je samo 0,06 sekundi.

Podijeli tekst sa drugima na:

Fond PIO uporedio podatke o penzijama iz Srpske i FBiH

29.10.2026.28.10.2026.. by Sandra Vukić

Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO) Republike Srpske objavio je nove uporedne podatke o visini najnižih penzija u Republici Srpskoj i Federaciji BiH za septembar ove godine. Poseban fokus je na korisnicima imaju od 30 do 40 godina penzijskog staža.

Iz ove javne institucije poručuju da nastavljaju sa objavljivanjem tačnih, provjerljivih i zvaničnih činjenica. Cilj je da se objektivno informiše javnosti i spriječi širenje dezinformacija.

“U cilju istinitog informisanja javnosti, a zbog pokušaja neodgovornih pojedinaca u obmani javnosti, naročito penzionerske populacije, da su penzije u Republici Srpskoj duplo niže od penzija u Federaciji BiH, donosimo uporednu i stvarnu sliku visine zagarantovane penzije za penzijski staž od 30 do 40 godina“, navode iz Fonda PIO RS.

Prema zvaničnim podacima za septembar, najniža penzija u Republici Srpskoj za kategoriju od 30 do 40 godina penzijskog staža iznosi 578,94 KM.

Možda vas interesuje i ovo:

Fond PIO objavio podatke o najnižoj penziji u Srpskoj i FBiH

S druge strane, u Federaciji BiH prosjek najniže penzije za istu ovu kategoriju staža iznosi 601,63 KM. U okviru Federalnog zavoda MIO/PIO ova kategorija je raščlanjena. Najniža penzija za staž od 30 do 35 godina iznosi 564,02 KM, dok za staž od 35 do 40 godina iznosi 639,23 KM.

Iz Fonda PIO Republike Srpske ističu da je pružanje zvaničnih podataka njihova obaveza prema svim građanima i korisnicima. Navode i da statistički parametri jasno demantuju neosnovane tvrdnje o drastičnim razlikama u visini penzija između dva entiteta.

Podijeli tekst sa drugima na:

Nutricionisiti izdvojili 5 namirnica koje žene poslije 50. treba da jedu

28.10.2026.28.10.2026.. by Sandra Vukić

Ove namirnice bogate su antioksidansima, vlaknima i omega-3 masnim kiselinama, koje mogu da pomognu u suzbijanju hroničnih upala tokom starenja.

Kada napunite 50 godina, verovatno ste već u menopauzi ili joj se približavate. Ova životna faza može da donese niz promena u telu i mozgu, uključujući probleme sa varenjem, valunge, slabljenje kostiju i mišića, hronične upale, bolove u zglobovima, lupanje srca, depresiju i suvoću očiju, da navedemo samo neke, piše Eatingwell.

To je i period kada briga o mozgu i telu postaje još važnija kako biste što zdravije starili.

Srećom, jednostavne promene u ishrani mogu da pomognu u smanjenju upala i kontroli drugih zdravstvenih problema koji se mogu javiti u srednjem životnom dobu. Nutricionisti preporučuju da jedete dosta bobičastog voća, pasulja, lisnatog zelenog povrća, orašastih plodova i masne ribe kako biste povećali unos antioksidanasa, vlakana, kalcijuma, zdravih masti i proteina.

U nastavku saznajte kojih pet namirnica bi žene starije od 50 godina trebalo da jedu, kao i nekoliko ukusnih načina da ih uključe u ishranu.

1. Bobičasto voće

Borovnice, kupine, jagode i maline bogate su antioksidansima koji pomažu u smanjenju upala i podržavaju zdravo starenje.

„Volim da preporučujem ove namirnice jer se lako dodaju jelima koja možda već jedete, poput jutarnjeg jogurta ili užine koju pripremate tokom dana“, kaže Zarijel Grulon, registrovana dijetetičarka i nutricionistkinja.

Bobičasto voće važan je deo MIND dijete, načina ishrane osmišljenog da pomogne u prevenciji demencije i drugih oblika kognitivnog propadanja. S obzirom na to da se kod dve trećine Amerikanaca javlja kognitivno propadanje do 70. godine, namirnice koje podržavaju zdravlje mozga značajne su za zdravo starenje.

Bobičasto voće možete dodati u smutije, ovsenu kašu i jogurt ili od omiljenih plodova pripremiti kolač.

2. Pasulj

Pasulj sadrži jedinjenja poput peptida, polifenola i saponina, koja imaju protivupalna svojstva.

„Kombinovanje različitih vrsta pasulja pomaže da duže ostanete siti, a istovremeno može da doprinese suzbijanju prekomernih upala u organizmu“, kaže Grulon.

Osim toga, pasulj je bogat vlaknima koja podržavaju zdravu crevnu mikrobiotu, što može da pomogne u ublažavanju problema sa varenjem povezanih sa menopauzom. Samo jedna šolja crnog pasulja obezbeđuje približno polovinu dnevnih potreba za vlaknima.

Pasulj je i značajan izvor biljnih proteina, koji mogu da pomognu u sprečavanju gubitka mišićne mase povezanog sa starenjem.

„Pasulj je odličan jer ga, kao i bobičasto voće, možemo dodati gotovo svakom obroku. Može se jesti za doručak, kao kuvani ili dinstani prilog, ili u zasitnoj salati koja upotpunjuje ručak“, objašnjava Grulon.

Dodajte šaku pasulja u supu ili salatu ili njime zamenite meso u takosima.

3. Tamnozeleno lisnato povrće

„Tamnozeleno lisnato povrće, poput spanaća, kelja, potočarke i pak čoja, obiluje korisnim hranljivim materijama i fitohemikalijama koje suzbijaju upale i pomažu u smanjenju oksidativnog stresa“, kaže Sima Šah, stručnjakinja za ishranu.

„Neke vrste tamnozelenog lisnatog povrća sadrže i biljna jedinjenja, poput sulforafana i indol-3-karbinola, koja inhibiraju nekoliko procesa u organizmu koji podstiču upale.“

Ove protivupalne hranljive materije obuhvataju vitamine A, C, E i K, kao i snažne polifenole. Kao i većina drugih namirnica sa ove liste, tamnozeleno lisnato povrće dobar je izvor vlakana.

„Vlakna pomažu u regulisanju imunskog odgovora, kontroli šećera u krvi i smanjenju upalnih procesa“, kaže Šah.

Tokom menopauze, pad nivoa estrogena može negativno da utiče na zdravlje kostiju, pa je u ovom životnom periodu posebno važno unositi dovoljno kalcijuma.

„Tamnozeleno lisnato povrće naročito je bogato mineralima važnim za izgradnju kostiju, poput kalcijuma, magnezijuma i kalijuma“, ističe Šah.

Ako lisnato povrće uglavnom koristite kao osnovu za salatu, razmislite o drugim načinima pripreme.

„Kada vam dosadi pravljenje salata, a ipak želite da povećate unos zelenog povrća, razmislite o smutiju na biljnoj bazi u kojem ćete uravnotežiti voće i tamnozeleno lisnato povrće“, preporučuje nutricionistkinja Džejmi Baham.

Dodajte šaku spanaća ili kelja u smuti ili ih ubacite u supe, variva, salate i jela sa jajima.

4. Losos

Losos je vredno uključiti u ishranu jer je bogat omega-3 masnim kiselinama, poznatim po svojim protivupalnim svojstvima.

„Konzumiranje jedne do dve porcije masne ribe nedeljno može da doprinese zdravlju srca, smanji ukočenost povezanu sa artritisom i pomogne u očuvanju funkcije mozga. Za žene ove starosne grupe losos je i odličan izvor visokokvalitetnih proteina i vitamina D, dve hranljive materije koje podržavaju mišićnu masu i čvrstinu kostiju“, kaže Liz O'Konor, registrovana dijetetičarka.

Postoji mnogo ukusnih načina da ovu namirnicu uvrstite u ishranu.

„Jedan od mojih omiljenih načina da tokom nedelje jedem masnu ribu jeste priprema domaćih poke činija sa lososom, integralnim pirinčem, avokadom, krastavcem i malo soja-sosa. To je ukusno jelo koje podseća na suši, samo servirano u činiji, i često ga pripremam kod kuće“, kaže Baham.

Losos je ukusan pečen u rerni ili na roštilju. Možete ga pripremiti i sa povrćem u jednom plehu, što predstavlja brz i jednostavan obrok.

5. Orašasti plodovi

Šaka orašastih plodova obezbeđuje brojne antioksidanse i hranljive materije koje doprinose zdravlju srca, među kojima su fitosteroli, selen, magnezijum, tokoferoli, polifenoli, nezasićene masti i vlakna.

Orašasti plodovi praktična su užina, bilo da ste kod kuće ili u pokretu. Zahvaljujući bogatom nutritivnom sastavu, mogu da pomognu u smanjenju rizika od kardiovaskularnih bolesti.

Čini se da su bademi i orasi posebno korisni za smanjenje upala, dok brazilski orasi pomažu u smanjenju oksidativnog stresa.

Ako ne jedete ribu, posebno vredi da u ishranu uključite orahe, koji sadrže omega-3 masne kiseline sa protivupalnim dejstvom.

Orašaste plodove možete jesti samostalno ili ih dodati u ovsenu kašu, žitarice, jogurt i puding od čia semenki. Odlični su i u pečenoj ovsеnoj kaši, a naročito su ukusni kada se kratko prepeku i dodaju salatama, kojima daju hrskavu teksturu.

Ostali saveti za zdravo starenje

– Budite fizički aktivni: Fizička aktivnost može da pomogne u prevenciji hroničnih bolesti, padova, bolova, gubitka mišićne mase, srčanih bolesti, osteoporoze i kognitivnih problema. Za najbolje rezultate kombinujte kardio vežbe, trening snage, vežbe za ravnotežu i istezanje.

– Negujte društvene kontakte: Usamljenost i društvena izolacija mogu da povećaju rizik od hroničnih bolesti i prevremene smrti. Trudite se da tokom starenja održavate postojeće kvalitetne odnose i razvijate nove.

– Dajte prednost kvalitetnom snu: Istraživanja pokazuju da je kvalitetan san povezan sa nižim stopama bolesti i invaliditeta, kao i boljim fizičkim i mentalnim funkcionisanjem u starijem dobu. Zato san smatrajte neizostavnim delom svakodnevne brige o zdravlju.

– Redovno idite na zdravstvene preglede: Važno je da ne preskačete zakazane preglede. Oni mogu da pomognu u prevenciji bolesti, ranom otkrivanju zdravstvenih problema i pravovremenom praćenju već postojećih stanja.

Podijeli tekst sa drugima na:

Slovenački penzioneri u Srpskoj dobijaju “zimski dodatak”

28.10.2026. by Sandra Vukić

Penzioneri iz Republike Srpske koji su radni vijek ili njegov dio proveli u Sloveniji, krajem novembra mogu da očekuju isplatu zimskog dodatka u iznosu do 170 evra, odnosno oko 333 KM.

Ipak, iako vijest o dodatnom novcu pred praznike zvuči odlično, važno je znati da svi korisnici na računima neće ugledati istu cifru. Razlog leži u specifičnim pravilima obračuna i srazmjernim penzijama.

Prema zvaničnim podacima slovenačkog Zavoda za penzijsko i invalidsko osiguranje (ZPIZ), zimski dodatak za 2026. godinu isplaćuje se uz penziju za novembar. Tačnije tačnije 30. novembra.

Da je ovo tema koja se i te kako tiče građana Srpske, potvrđuju podaci Fonda PIO RS. Prema tim podacima u evidencijama postoji 1.718 korisnika koji ostvaruju pravo na penziju iz Slovenije.

Ko ima pravo na isplatu?

Osnovni uslov za dobijanje zimskog dodatka nije samo prebivalište ili primanje novca iz Slovenije. Prema pravilima ZPIZ-a, pravo na ovu naknadu imaju isključivo korisnici penzija i određenih naknada iz invalidskog osiguranja koji već ispunjavaju uslove za takozvani godišnji dodatak.

U praksi, postoje tri glavne grupe korisnika. Prvu čine oni koji su cijelo pravo ostvarili u Sloveniji i primaju punu penziju. Drugu grupu čine oni sa mješovitim stažom, dio u Sloveniji, dio u drugoj državi. Treća grupa su upravo korisnici koji žive u BiH, a novac primaju iz slovenačkog fonda. Međutim, činjenica da neko živi u BiH ne znači da mu automatski sleduje pun iznos od 170 evra, piše BL portal.

Caka zvana “srazmjerni dio”

Ključna razlika u iznosu koji će penzioneri dobiti odnosi se na one koji primaju srazmjerni dio penzije. ZPIZ izričito propisuje da se zimski dodatak isplaćuje u srazmjernom iznosu onda kada se i sama penzija po međunarodnim sporazumima isplaćuje srazmjerno.

To u praksi znači da je nekome ko je tokom radnog vijeka ostvario ukupno 40 godina staža, od toga 20 godina u Sloveniji i 20 godina u BiH, slovenačka penzija priznata u srazmjernom dijelu od 50 odsto. U tom slučaju, i zimski dodatak se dijeli napola. Korisnik će umjesto 170 evra dobiti 85 evra, ili oko 166 KM. Stvarni iznos na računu direktno zavisi od toga koji srazmjerni dio piše u rješenju svakog penzionera.

Šta ako novac zakasni i treba li podnositi zahtjev?

Prema opštim pravilima, zimski dodatak pripada korisnicima koji ispunjavaju uslove i isplaćuje se po automatizmu uz penziju. Ipak, korisnici kojima pravo na godišnji dodatak za 2026. godinu bude priznato naknadno, svoj zimski dodatak dobiće najkasnije uz isplatu penzije za april 2027. godine.

Savjetuje se penzionerima koji primaju penziju iz inostranstva da obavezno provjere svoja rješenja. Treba da potvrde kod ZPIZ-a da li ispunjavaju sve uslove. Proceduree za korisnike sa prebivalištem van Slovenije ponekad su podložne dodatnim provjerama.

Dodatak raste svake godine, ali pazite na odbitke

Zimski dodatak je sistemska mjera podrške u Sloveniji i njegov iznos se postepeno povećava. Prošle godine iznosio je 150 evra, ove godine je 170 evra, dok je zakonskim rasporedom predviđeno da 2027. godine skoči na 190 evra, a do 2029. godine dostigne 230 evra.

Iako predstavlja značajnu finansijsku injekciju, ZPIZ napominje da dodatak nije potpuno zaštićen od svih odbitaka. Dobra vijest je da se ne računa kao prihod pri utvrđivanju prava na određene socijalne pomoći. Međutim može biti podložan oporezivanju i zakonskim izvršenjima, na šta korisnici treba da obrate pažnju.

Podijeli tekst sa drugima na:

Mala kutija, samo trepće, ali potroši dosta struje

28.10.2026.27.10.2026.. by Sandra Vukić

Kada zamislite šta u stanu troši najviše energije, prvo vam na pamet padnu bojler, šporet ili klima-uređaj.

Rijetko ko pomisli na malu kutiju sa lampicama koja stoji u uglu dnevne sobe i trepće dan i noć.

Mala kutija koja nikad ne odmara, a troši struju

Riječ je o skromnom ruteru za internet. Ako ga ostavite uključenog po cijeli dan, potrošiće znatno više struje nego što biste očekivali od tako malog uređaja.

Problem nije u jednom satu rada, već u tome što on radi bez prestanka. Dok spavate, dok ste na poslu i dok ste na odmoru, ruter i dalje radi, a potrošnja struje polako se sabira na računu. Upravo zato ga većina nas nikada i ne primijeti.

Na šta da obratite pažnju prije nego što kupite novi ruter

Prije kupovine obratite pažnju na energetsku efikasnost rutera. Provjerite da li ima najmanju moguću potrošnju energije i dok radi i u režimu pripravnosti. Ta informacija vrijedi više od lijepog dizajna ili još jedne antene.

Njemačka Savezna agencija za zaštitu životne sredine (UBA) tvrdi da je to posebno važno ako se ruter ne može isključiti zato što preko njega radi i telefonska linija. U mnogim domaćinstvima je upravo tako, pa gašenje uređaja jednostavno ne dolazi u obzir.

Kada ruter ne smijete da isključite

U tom slučaju savjet je da nabavite ruter koji ima opciju da se bar Wi-Fi isključi kada ga niko ne koristi. Telefon i dalje radi, a bežična mreža ne radi uzalud tokom noći ili dok niko nije kod kuće.

Koliko je ruter zaista opasan za vaš račun

Ruter za internet ne troši više struje od frižidera ili drugih uređaja. Ipak, poželjno je da ga isključujete kada vam nije potreban. Mali trošak koji traje 24 sata dnevno na kraju mjeseca više nije tako mali, a taj prekidač je najjednostavniji način za uštedu u kući.

Podijeli tekst sa drugima na:

Poskupile karte za međulinijski prevoz, i Banjaluka traži veće cijene

28.10.2026.27.10.2026.. by Sandra Vukić

Prevoznici u Banjaluci traže povećanje cijena karata za gradski i prigradski prevoz sa 2,30 KM na 3,10 KM, a međugradski prevoz prema Laktašima, Srpcu, Klašnicama i Slatini već je skuplji i radnička mjesečna karta od danas je skuplja za 10 do 20 KM.

Direktor “Autoprevoza Gradski saobraćaj” iz Banjaluke Dejan Mijić izjavio je da je ovo treći zahtjev za poskupljenje koji su prevoznici uputili gradu. Naveo je da očekuje da jedna od tačaka naredne sjednice Skupštine grada bude i ove.

“To je nepopularan način. Ali svi koji rade po slobodnom principu moraju od nečega da plate troškove. Mi plaćamo od onoga što zaradimo, a u ovom slučaju to je cijena karte”, naveo je Mijić.

Napomenuo je da je aktuelni cjenovnik usvojen 2022. godine, a da su u međuvremenu poskupile sve druge komunalne usluge.

On je rekao da su prevoznici podnijeli zahtjev za cjenovnik. Rekao je i da postoji opcija da grad, preuzme tu obavezu umjesto građana i plati razliku.

Prema predloženom cjenovniku, set od pet karata kupljenih na kiosku prevoznika iznosio bi 13.00 KM. Jedinstvena dnevna karta koštala bi 9.50 KM.

Mjesečna karta na grupi linija za radnike iznosila bi 76.00 KM, za studente i đake 52.00 KM, a za penzionere 24.00 KM.

Za djecu poginulih boraca koja pohađaju srednju školu ili fakultet, supruge poginulih boraca koje nisu penzioneri i invalide prve i druge kategorije predložena je cijena od 23.00 KM.

Jedinstvena mjesečna karta za radnike koštala bi 104.00 KM, za studente i đake 68.00 KM, a za penzionere 37.00 KM.

Prevoznici već obavjestili korisnike o povećanju cijena

Mijić je naveo da zahtjev za povećanje cijena podnose “Autoprevoz GS”, “Bočac tours” i “Pavlović turs”, kao nosioci grupe, u svoje ime i u ime kooperanata.

“Pavlović turs”, koji obavlja i međugradski prevoz, obavjestio je ranije korisnike da su zbog promjene svih parametara koji utiču na formiranje njihovih cjenovnika prinuđeni od 26. oktobra koriguju cijene karata.

Cijena radničke mjesečne karte iz Banjaluke do Slatine od danas košta 90 KM. Ranije je bila 75 KM. Pojedinačna karta do Slatine umjesto 3,50 KM košta 4,50 KM.

Na prodajnom mjestu “Pavlović tursa” rekli su da radnička mjesečna karta iz Banjaluke do Klašnica sada košta 100 KM umjesto dosadašnjih 90 KM. Pojedinačna karta sada košta 5,50 KM umjesto 4.50 KM.

Radnička mjesečna karta do Laktaša sada košta 105 KM. Ranije je bila umjesto 95 KM. Pojedinačna karta je poskupila sa pet na šest KM. Od Banjaluke do Srpca karta košta 200 KM, umjesto dosadašnjih 180 KM

Podijeli tekst sa drugima na:

Šta je CRP i zašto je važan?

Masna riba

Zeleno lisnato povrće

Bobičasto voće

Maslinovo ulje

Orašasti plodovi i mahunarke

Kurkuma i đumbir

Koju hranu bi trebalo ograničiti?

Može li ishrana zaista da snizi CRP?

Pročitajte i ovo

Tragovi korona virusa pronađeni u organizmu i nakon tri godine

Hirurg na Foloridi sa udaljenosti od 55 kilometara operisao pacijenta

Nutricionisiti izdvojili 5 namirnica koje žene poslije 50. treba da jedu

Mala kutija, samo trepće, ali potroši dosta struje

Živio je 104. godine i otkrio tajnu dugovječnosti

Izračunajte koliko kilograma odgovara vašoj visini i godinama

Pročitajte i ovo

Isplata penzija u Federaciji BiH 5. novembra

Fond PIO uporedio podatke o penzijama iz Srpske i FBiH

Slovenački penzioneri u Srpskoj dobijaju “zimski dodatak”

Poskupile karte za međulinijski prevoz, i Banjaluka traži veće cijene

Domovima za starije fali kadra, loši uslovi za dementne osobe

U ovom gradu skoro 70 posto penzionera prima minimalnu penziju

COVID i veza sa tumorom

Naučnici predlažu praćenje pacijenata

Pročitajte i ovo

Imate visok CRP, ove namirnice mogu pomoći da ga snizite

Hirurg na Foloridi sa udaljenosti od 55 kilometara operisao pacijenta

Nutricionisiti izdvojili 5 namirnica koje žene poslije 50. treba da jedu

Mala kutija, samo trepće, ali potroši dosta struje

Živio je 104. godine i otkrio tajnu dugovječnosti

Izračunajte koliko kilograma odgovara vašoj visini i godinama

Pročitajte i ovo

Održani savjetodavni dani sa njemačkim penzionim sistemom

Fond PIO uporedio podatke o penzijama iz Srpske i FBiH

Slovenački penzioneri u Srpskoj dobijaju “zimski dodatak”

Poskupile karte za međulinijski prevoz, i Banjaluka traži veće cijene

Domovima za starije fali kadra, loši uslovi za dementne osobe

U ovom gradu skoro 70 posto penzionera prima minimalnu penziju

Istraživači još provjeravaju bezbjednost i pouzdanost

Postoje rizici

Pročitajte i ovo

Imate visok CRP, ove namirnice mogu pomoći da ga snizite

Tragovi korona virusa pronađeni u organizmu i nakon tri godine

Nutricionisiti izdvojili 5 namirnica koje žene poslije 50. treba da jedu

Mala kutija, samo trepće, ali potroši dosta struje

Živio je 104. godine i otkrio tajnu dugovječnosti

Izračunajte koliko kilograma odgovara vašoj visini i godinama

Pročitajte i ovo

Održani savjetodavni dani sa njemačkim penzionim sistemom

Isplata penzija u Federaciji BiH 5. novembra

Slovenački penzioneri u Srpskoj dobijaju “zimski dodatak”

Poskupile karte za međulinijski prevoz, i Banjaluka traži veće cijene

Domovima za starije fali kadra, loši uslovi za dementne osobe

U ovom gradu skoro 70 posto penzionera prima minimalnu penziju

1. Bobičasto voće

2. Pasulj

3. Tamnozeleno lisnato povrće

4. Losos

5. Orašasti plodovi

Ostali saveti za zdravo starenje

Pročitajte i ovo

Imate visok CRP, ove namirnice mogu pomoći da ga snizite

Tragovi korona virusa pronađeni u organizmu i nakon tri godine

Hirurg na Foloridi sa udaljenosti od 55 kilometara operisao pacijenta

Mala kutija, samo trepće, ali potroši dosta struje

Živio je 104. godine i otkrio tajnu dugovječnosti

Izračunajte koliko kilograma odgovara vašoj visini i godinama

Ko ima pravo na isplatu?

Caka zvana “srazmjerni dio”

Šta ako novac zakasni i treba li podnositi zahtjev?

Dodatak raste svake godine, ali pazite na odbitke

Pročitajte i ovo

Održani savjetodavni dani sa njemačkim penzionim sistemom

Isplata penzija u Federaciji BiH 5. novembra

Fond PIO uporedio podatke o penzijama iz Srpske i FBiH

Poskupile karte za međulinijski prevoz, i Banjaluka traži veće cijene

Domovima za starije fali kadra, loši uslovi za dementne osobe

U ovom gradu skoro 70 posto penzionera prima minimalnu penziju

Mala kutija koja nikad ne odmara, a troši struju