Autor: sandric84

Starenje je fiziološki proces u toku kojeg dolazi do promjena na svim tkivima i organima ljudskog organizma, pa tako dolazi i do promjena na zubima i mekim tkivima usne duplje.
To znači da u određenim godinama života postoji rizik za pojavu određenih problema ili oboljenja. Međutim, oni se mogu izbjeći sa promjenom životnih navika.

Trošenje gleđi

Trošenje gleđi je proces koji se karakteriše gubitkom zubne strukture u toku ishrane, naročito ukoliko se konzumira čvrsta hrana, zatim kao posljedica grickanja čvrstih predmeta, prekomjerne konzumacije gaziranih napitaka i alkohola, agresivnog četkanja zuba u toku održavanja oralne higijene, stiskanja zuba u toku spavanja ili nepravilnog zagriza. Promjene na zubima su najčešće u vidu abrazija (trošenje griznih površina i sječivnih ivica zuba) i erozija (nekarijesne lezije najčešće na vratu zuba). Sa starenjem, ove promjene su izraženije zbog gubitka čvrstine i otpornosti gleđi, koja je podložnija habanju. Da bi se smanjila količina izgubljene čvrste zubne supstance u određenim godinama, potrebno je izbaciti sve štetne navike koje dovode do erozije i abrazije zuba. Ukoliko je gubitak zuba izražen, onda je potrebno ostatak zubne strukture zaštititi izradom odgovarajućih protetskih nadoknada, koje će spriječiti dalje trošenje zuba.
Promjene u usnoj duplji koje se dešavaju sa starenjem su razlog više da se u starijoj životnoj dobi povede više računa o zaštiti oralnog zdravlja ove populacije.

Suva usta

Suva usta se učestalo javljaju kod starijih osoba. Mogu nastati kao posljedica starenja, a i kao posljedica konzumiranja određenih lijekova koji smanjuju lučenje pljuvačke. U svakom slučaju, treba imati na umu da pljuvačka predstavlja važan faktor u odbrani od nastanka karijesa i parodontopatije, zbog čega starije osobe iziskuju redovnu i pravilnu oralnu higijenu, kao i redovne posjete stomatologu. Smanjeno lučenje pljuvačke ne pogoduje ni mekim tkivima usne duplje, te je sluzokoža usana, obraza, jezika i desni podložna isušivanju, nastanku infekcija i povređivanju. Da bi se spriječile posljedice suvih usta, neophodno je unositi što veću količine vode u organizam, zadržavati vodu u ustima na par sekundi prije nego što se proguta, koristiti rastvore za ispiranje usta, itd.

Oboljenje desni

Oboljenje desni je karakteristično za starije doba. Iako postoje mnogi faktori koji dovode do oboljenja desni u kasnijoj životnoj dobi (cigarete, alkohol), oboljenja desni najčešće nastaju kao posljedica smanjenja imunoloških sposobnosti čitavog organizma, pa tako i usne duplje da se odupre faktorima koji uzrokuju gingivitis i parodontopatiju. Promjenama na desnima dodatno pogoduje smanjeno lučenje pljuvačke karakteristično za stariju dob. Da bi se spriječio razvoj parodontopatije ili bar usporio proces, neophodno je da oralna higijena i u starijoj životnoj dobi bude perfektna, a štetne navike eliminisati što ranije.

Oralni karcinom

Povećan rizik za nastanak oralnog karcinoma je karakterističan za stariju dob. Zbog svih promjena koje trpe ćelije i tkiva u organizmu, pa i usne duplje, one su podložnije malignoj alteraciji i nastanku karcinoma. Naročito, ukoliko su ove promjene udružene sa štetnim navikama koje pogoduju razvoju karcinoma, kao što su učestala konzumacija cigareta, žestokih alkoholnih pića, ekstremno začinjene hrane, itd.

(Izvor: Nezavisne novine)

Naučnici istraživačke agencije Aria, koju finansira britanska vlada sa 800 miliona funti, istražiće u okviru svog projekta potencijal matica u pčelinjim zajednicama za eventualni pronalazak terapija koje bi mogle da produže ljudski vijek, prenose britanski mediji.

Matice, koje imaju identičnu DNK sa pčelama radilicama, ali ipak žive mnogo duže, zaokupljaju već dugo pažnju naučnika koji se pitaju da li one možda u sebi kriju tajnu dugovječnosti i plodnosti, piše „Gardijan”.

Cilj ambicioznog naučnog projekta je da se istraži biologija pčela kako bi se utvrdilo šta je to što pomaže maticama da opstanu godinama i budu plodne, dok radilice žive u najboljem slučaju samo nekoliko mjeseci.

Agencija Aria bavi se visoko vrijednim, ali i rizičnim projektima, koji mogu da dožive neuspjeh, ali ako budu uspjeli, mogli bi da promjene društvo nabolje, navodi britanski list.

„ Upravo te pomalo luckaste ideje imaju potencijal da istinski transformišu svačiji života”, kaže jedan od osam programskih direktora agecnije, Janik Vurm.

Vurm, koji je ranije radio kao profesor evolutivne genomike i bioinformatike na univerzitetu Kraljica Meri u Londonu, biće na čelu projekta proučavanja pčela, osa, mrava i termita koji bi mogao donijeti rezultate korisne po zdravlje ljudi.

„ Ako bismo uspjeli da otkrijemo i iskoristimo načine na koje priroda rješava izazove sa kojima su suočene pčele, to bi moglo donijeti transformaciju u zaustavljanju procesa starenja i poboljšanju plodnosti kod ljudi, kao i nova rješenja u borbi protiv bolesti”, izjavio je on.

Dosadašnja istraživanja utvrdila su da mlade matice čuvaju spermu brojnih mužjaka u posebnom organu, a zatim je otpuštaju tokom životnog vijeka kako bi oplodile svoja jajašca.

U košnici radilice hrane maticu specijalnom izlučevinom bogatom vitaminima, za koju se vjeruje da doprinosi dužem životu pčela, kao i specifičnim antioksidansima i mikrobima.

Produžen životni vijek radilica

Kako podsjeća „Gardijan”, naučnici su prošle godine uspjeli da produže životni vijek radilica transplantacijom mikroba iz matica.

Agencija Aria je osnovana po ideji bivšeg glavnog savjetnika nekadašnjeg britanskog premijera Borisa Džonsona, Dominika Kamingsa, a inspirisana je američkom agencijom za istraživačke odbrambene projekte Darpa, podsjetio je list.

Aria se ranije bavila, između ostalog, projektima bezbjednosti veštačke inteligencije, robota, sintetičkih biljaka, kao i drugim do sada malo istraženim oblastima.
Svaki projekat agencije Aria traje od tri do pet godina, ali mnogima je potrebno duže da bi dali rezultate.

„ Mi često kažemo za naše programe da oni šalju signal da je nešto moguće. Ne znači da ćemo uvek uspjeti i na kraju određenog programa dostići željenu viziju budućnosti”, poručila je zvaničnica agencije Aria, Pipi Džejms.