Autor: Sandra Vukić

Zašto je dobro popiti čašu vode prije kafe?

Pijenje čaše vode prije kafe ima nekoliko potencijalnih koristi, naročito za osobe koje prate nivo šećera u krvi, poput onih s dijabetesom ili insulinskom rezistencijom. Iako sama kafa ne sadrži šećer, kofein može uticati na hormone stresa i osjetljivost na insulin – posebno kada se konzumira na prazan stomak.

Ključne prednosti pijenja vode prije kafe

Voda prije kafe može pomoći u smanjenju glikemijskog odgovora, posebno ujutro. Hidratacija doprinosi boljoj funkciji bubrega i jetre, koji igraju važnu ulogu u regulaciji glukoze.

Voda može ublažiti uticaj kofeina na hormone stresa (kortizol, adrenalin), koji mogu povećati nivo šećera u krvi. Takođe priprema digestivni sistem za dolazeći kofein.

Kako kafa utiče na šećer u krvi?

Iako kafa ne sadrži ugljene hidrate, kofein može imati indirektan uticaj. Stimuliše oslobađanje adrenalina, što može izazvati kratkotrajni porast šećera u krvi. Smanjuje osjetljivost na insulin, pa ćelije privremeno manje efikasno apsorbuju glukozu. Više utiče na osobe sa insulinskom rezistencijom ili dijabetesom tipa 2.

Efekat kafe varira od osobe do osobe, a na reakciju organizma mogu uticati faktori poput vrste kafe, zdravlja crijeva i kvaliteta sna.

Šta se dešava sa šećerom u krvi ako se popije voda prije kafe?

Stručnjaci smatraju da pijenje vode prije kafe može ublažiti glikemijski odgovor. Hidratacija podržava metabolizam i rad organa važnih za kontrolu šećera. Započinjanje dana vodom priprema organizam za kofein. Smanjuje se stimulacija hormona stresa koji mogu povisiti glukozu.

Preporuka: osobe koje imaju jutarnje skokove šećera mogu imati koristi ako popiju 250–500 ml vode, 15 do 30 minuta prije kafe.

Šta se dešava kada se popije voda nakon kafe?

Iako manje direktno utiče na nivo šećera u krvi, pijenje vode nakon kafe takođe ima koristi. Podržava hidrataciju jer kafa ima blag diuretički efekat. Može smanjiti iritaciju digestivnog trakta. Pomaže izbacivanje metabolita kofeina, čime se umanjuje dugotrajna stimulacija hormona stresa.

Faktori koji utiču na efekat kafe na šećer u krvi

Vrsta kafe – obična crna kafa ima blaži uticaj, dok kafa s dodatkom šećera, mlijeka ili šlaga povećava glukozu.

Tolerancija na kofein – redovni konzumenti razvijaju toleranciju, pa imaju blaži odgovor, dok oni s nižom tolerancijom imaju izraženije oscilacije glukoze.

Kafa na prazan ili pun stomak – kafa na prazan stomak češće izaziva skok šećera, dok doručak bogat vlaknima, proteinima i mastima može ublažiti efekat kofeina.

Savjeti za unos kafe ako kontrolišete šećer u krvi

Popijte vodu odmah po buđenju, prije kafe. Birajte običnu kafu – izbjegavajte dodatke koji povećavaju glukozu. Ne pijte kafu neposredno prije obroka ako imate postprandijalne skokove glukoze. Kombinujte kafu s uravnoteženim doručkom.

Zašto kofein ima ovaj efekat?

Kod osoba s dijabetesom tipa 2, kofein može povećati nivo hormona stresa, poput adrenalina, koji može ometati ćelije da pravilno koriste šećer i da proizvode dovoljno insulina. Takođe, kofein blokira djelovanje adenozina – molekula koji učestvuje u regulaciji lučenja insulina i osjetljivosti ćelija na njega. Uz to, kofein može negativno uticati na san, a nedostatak sna dodatno smanjuje osjetljivost na insulin.

(Izvor vijesti: B92)

Greške pri roštiljanju mogu biti uzrok specifičnih zdravstvenih rizika, uključujući izlaganje visokim nivoima jedinjenja koja izazivaju rak poput heterocikličnih amina (NSA).

Oni se formiraju u mišićnom tkivu mesa tokom izlaganja na visokoj temperaturi kao što je proces pečenja na roštilju.

Iako su tijesno povezani s rakom želuca i debelog crijeva, NSA takođe oštećuju DNK i povezani su s povećanim rizikom od raka dojke, jetre, pluća, prostate i kože.

Srećom, postoje relativno jednostavni načini da se zaštitite od NSA i kancerogenih efekata koje mogu imati namirnice s roštilja i koje bi mogle da ugroze vaše zdravlje.

Marinada

Ako pravilno marinirate meso, možete drastično smanjiti nivoe jedinjenja koja izazivaju rak, a koja se stvaraju tokom roštiljanja.

Međutim, pročitajte sastojke većine marinada koje se kupuju u prodavnici i vjerovatno ćete vidjeti da mnogi proizvodi sadrže šećer ili kukuruzni sirup s visokim sadržajem fruktoze, a to su dva problematična sastojka koja zapravo čine meso s roštilja rizičnijim.

Umjesto gustih kupovnih marinada, odlučite se za rjeđe, laganije marinade na bazi sirćeta ili limunovog soka bogate biljem i začinima, uključujući ruzmarin koji neutrališe kancerogene elemente.

U eksperimentu Centra za istraživanje raka na Havajima, istraživači su otkrili da je terijaki marinada dovela do smanjenja kancerogenih jedinjenja za 67 odsto. Marinada koja sadrži kurkumu i bijeli luk smanjila je HCA za 50 procenata.

Budite oprezni i prema korišćenju slatkih marinada jer one mogu takođe povećati nivo NSA.

Ohrabrujuća je međutim činjenica da je Američki institut za istraživanje raka otkrio da korišćenje zdravih recepata za marinade zapravo može značajno smanjiti nivoe NSA.

Domaće meso provjerenog kvaliteta

Služba za bezbjednost i inspekciju hrane Ministarstva poljoprivrede Sjedinjenih Država tokom provjera mesa iz slobodne prodaje u nekim slučajevima utvrđuje prisustvo lijekova poput ivermektina, fluniksina, penicilina i ciprofloksacina u nivoima koji krše važeće propise.

Neki od tih lijekova su povezani s neurološkim uticajima, alergijskim reakcijama i oštećenjem bubrega kod ljudi. Izlaganje ovih lijekova u mesu visokim temperaturama ih ne neutrališe uvijek i, u nekim slučajevima, može obrok učiniti štetnim po zdravlje.

Ako pečete meso na roštilju, birajte organske opcije. Naravno, možete izabrati i organsko povrće koje služite za roštilj.

Aluminijumska folija

Obavijanje krompira ili ribe u aluminijumsku foliju sa malo putera je brz i jednostavan način spremanja hrane na roštilju. Problem je što je pokazano da aluminijumska folija može da ispušta aluminijum kada je izložena visokim temperaturama.

To je zabrinjavajuće, jer postoji veza između aluminijuma i slučajeva demencije.

Studija iz 2011. godine objavljena u Međunarodnom časopisu za elektrohemijske nauke takođe je otkrila da izlaganje hrane u aluminijumskoj foliji toploti izaziva ispuštanje aluminijuma u nivoima koje bi Svjetska zdravstvena organizacija smatrala neprihvatljivim.

Premazi

Premazi za rešetke, ploče, tiganje i druge podloge za roštilj primamljivi su jer mogu učiniti njihovo čišćenje lakšim. Problem je što su perfluorooktanske hemikalije i srodna jedinjenja koja se obično nalaze u posuđu s nelepljivim premazom povezani s gojaznošću, abnormalnim nivoima hormona štitne žlijezde i toksičnošću za mozak, jetru, prostatu i bubrege.

Iako će možda biti potrebno više truda tokom čišćenja, preskočite dodatke za roštiljanje s premazom i umjesto njih koristite one bez hemijskih premaza.

Prethodno skuvajte meso

Američki institut za istraživanje raka preporučuje prethodno kuvanje mesa prije nego što ga stavite na roštilj. Ovo pomaže u smanjenju „curenja“ na roštilju, koje se pretvara u dim pun kancerogenih policikličnih aromatičnih ugljovodonika (PAU).

Imajte na umu da djelimično kuvanje mesa, a zatim prebacivanje na prethodno zagrijani roštilj pomaže u smanjenju nivoa problematičnih jedinjenja.

(Izvor: RTS)