Predstavnici boračkih kategorija razmatraju sa nadležnim institucijama mogućnost izbora 10 najpovoljnijih godina radnog staža prilikom obračuna penzije.
Ovo je rečeno na Skupštini Gradske boračke organizacije u Prnjavoru.
Predsjednik Fondacije “Pomoć” Branko Grahovac rekao je da predstavnici boračkih kategorija nastoje da obezbijede budžetska sredstva koja bi omogućila primjenu ovakvog modela obračuna penzije.
On je napomenuo da bi se time riješio problem sa kojim se suočava jedan broj boraca prilikom ostvarivanja prava na penziju.
Grahovac je dodao da će insistirati da to pravo bude omogućeno i penzionerima koji su već ostvarili pravo na penziju.
Na sjednici su razmatrani izvještaji o radu i finansijskom poslovanju Gradske boračke organizacije. Takođe bilo je govora i o drugim aktuelnim pitanjima. Govorilo se i o položaju boraca, ratnih vojnih invalida i porodica poginulih boraca.
Predsjednik Boračke organizacije Prnjavor Perica Đumić rekao je da su među najvećim izazovima sa kojima se danas suočavaju zdravstveni problemi boraca i ratnih vojnih invalida.
Gradonačelnik Prnjavora Darko Tomaš istakao je da lokalna zajednica ostaje partner u realizaciji aktivnosti koje su značajne za boračku populaciju. Naglasio je i da se sredstva koja grad izdvaja za rad ove organizacije koriste odgovorno i namjenski.
Jedna godina posebnog staža računa se kao dvije godine penzijskog staža. Pravo na takav obračun imaju borci koji ispunjavaju uslove propisane Zakonom o penzijskom i invalidskom osiguranju Republike Srpske.
Iz Fonda PIO Republike Srpske pojašnjavaju da se poseban staž u dvostrukom trajanju priznaje borcima pripadnicima oružanih snaga JNA ili vojnih formacija pod njihovom komandom za vrijeme oružanih sukoba od 17. avgusta 1990. do 19. maja 1992. godine, kao i borcima Vojske Republike Srpske i pripadnicima MUP-a Republike Srpske za period od 19. maja 1992. godine do dana demobilizacije.
U poseban staž uračunava se i vrijeme provedeno u zarobljeništvu, kao i period liječenja i medicinske rehabilitacije zbog bolesti ili povreda zadobijenih tokom oružanih sukoba ili zarobljeništva.
Poseban staž se utvrđuje rješenjem
Iz Fonda ističu da poseban staž u dvostrukom trajanju utvrđuju svojim rješenjem, na osnovu pravosnažnog rješenja o kategorizaciji borca koje donosi nadležni državni organ.
Ovaj staž priznaje se zaključno sa danom demobilizacije, odnosno danom oslobađanja iz zarobljeništva ili završetka liječenja i medicinske rehabilitacije, a najkasnije do 19. juna 1996. godine.
Poseban staž uvećava se za 100 odsto, što znači da se svaka godina računa kao dvije godine penzijskog staža.
Fond PIO svojim rješenjem utvrđuje ukupan penzijski staž, koji predstavlja zbir posebnog staža u dvostrukom trajanju i staža osiguranja.
Iz Fonda podsjećaju i da je izmjenama i dopunama Zakona o PIO omogućeno da lice kojem je poseban staž već utvrđen, na lični zahtjev zatraži ukidanje tog rješenja.
Međutim, nakon što rješenje bude ukinuto, osiguranik više nema pravo da mu se poseban staž u dvostrukom trajanju ponovo utvrđuje.
Osiguranici kojima je priznat poseban staž, a još nisu ostvarili pravo na penziju, to pravo će moći ostvariti nakon ispunjavanja zakonskih uslova propisanih Zakonom o penzijskom i invalidskom osiguranju Republike Srpske.
Predstavnici Saveza ratnih vojnih invalida FBiH razgovarali su danas s federalnim ministrom za pitanja boraca i invalida odbrambeno-oslobodilačkog rata Nedžadom Lokmićem o implementaciji boračkih zakona.
Fokus je bio na Zakonu o osnovnim pravima boraca i članova njihovih porodca. Razgovarano je i o izmjenama zakona o povoljnijem penzionisanju boraca i članova njihovih porodica.
Zakoni biod 1. januara trebali donijeti značajne finansijske i statusne benefite boračkoj populaciji.
Povoljnije penzionisanje
Predsjednik Saveza RVI FBiH Kerim Trakić izjavio je da su donesene izmjene zakona omogućile povoljnije penzionisanje ratnim vojnim invalidima. To se odnosi na sve bez obzira na radnu sposobnost.
“Ovim zakonima svi ratni vojni invalidi, bez obzira na to da li su sposobni, nesposobni ili ograničeno sposobni za rad, ostvaruju pravo na povoljnije penzionisanje. Pozivam sve ratne vojne invalide koji ispunjavaju uslove da se obrate fondu, gdje će dobiti instrukcije”, kazao je Trakić, a prenosi Vlada FBiH.
Višegodišnji zastoj
Trakić je izrazio zadovoljstvo dosadašnjom saradnjom Saveza RVI i Federalnog ministarstva za pitanja boraca, naglasivši da su nakon višegodišnjeg zastoja napravljeni konkretni pomaci.
“U saradnji s resornim ministarstvom odrađen je veliki dio posla. Napokon smo uspjeli ‘odmrznuti’ ove zakone”, naveo je Trakić.
Usklađivanje invalidnina
Govoreći o usklađivanju invalidnina, pojasnio je da će povećanja biti usklađena s obračunom penzija.
“Penzioneri su retroaktivno ostvarili povećanja od januara, a ratni vojni invalidi će uvećane invalidnine dobiti kroz martovsku invalidninu koja se isplaćuje u aprilu. Najveće benefite imat će ratni vojni invalidi, porodice šehida i demobilisani borci, kroz usklađivanje ličnih i porodičnih invalidnina”, rekao je Trakić, dodajući da je ove godine povećan i budžet resornog ministarstva.
Federalni ministar za pitanja boraca i invalida odbrambeno-oslobodilačkog rata Nedžad Lokmić podsjetio je da su izmjene zakona nastavak reformi započetih 2024. godine, kada je ukinuta takozvana “švicarska formula”.
“Omogućili smo da se sva usklađivanja vrše na isti način kao i po Zakonu o PIO/MIO. Da to nismo uradili, ova povećanja se ne bi odnosila na boračku populaciju i svaka izmjena bi zahtijevala posebne odluke Vlade”, rekao je Lokmić.
Minimalna penzija 666 KM
Naglasio je da izmjene garantiraju da penzije dobitnika ratnih priznanja i ratnih vojnih invalida neće biti niže od minimalne penzije isplaćene u decembru 2024. godine.
“Minimalna penzija koju će pripadnici boračke populacije od 1. januara dobijati iznosi 666,40 KM. Ako neko po rješenju ima manju penziju, razliku isplaćuje Vlada Federacije BiH”, pojasnio je ministar.
Lokmić je istaknuo i ukidanje rokova iz 2013. godine, koji su ranije ograničavali pravo na povoljnije penzionisanje.
“Danas svaki ratni vojni invalid sa 57 godina starosti, odnosno ispod 65 godina, uz priznati ratni staž, ima pravo podnijeti zahtjev za odlazak u penziju. Poseban benefit je i mogućnost da penzioneri mogu istovremeno primati penziju i raditi, bez bojazni da će izgubiti svoja prava”, kazao je.
Usvojena tri zakona
Zakonom o posebnim pravima dobitnika ratnih priznanja i odlikovanja i članova njihovih porodica propisano je da dobitnik ratnog priznanja i odlikovanja stiče pravo na starosnu penziju sa navršenih 35 godina penzijskog staža, bez obzira na godine života, odnosno pravo na starosnu penziju kada navrši 55 godina života i najmanje 20 godina penzijskog staža. Najniži iznos penzije ne može biti manji od najniže penzije isplaćene u decembru 2024. godine u FBiH.
Najniža penzija za korisnike koji ostvaruju pravo po navedenom propisu, počev od 01.01.2026. godine iznosi 666,40 KM.
Zakon o izmjenama Zakona o prijevremenom povoljnijem penzionisanju branilaca odbrambeno-oslobodilačkog rata
Ovim zakonom je propisano da pripadnici Oružanih snaga kojima je priznato učestvovanje u ratu u trajanju od najmanje tri godine i koji nisu dezertirali, stiču pravo na starosnu penziju u iznosu najniže penzije isplaćene u decembru 2024. godine u FBiH.
Ovo pravo stiču prije navršenih 65 godina života, pod uvjetom da imaju najmanje 20 godina penzijskog staža.
Starosna penzija
Starosna penzija iz ove tačke ostvaruje se tako da se od 65 godina života oduzima period koji je osobi priznat u učestvovanju u ratu u jednostrukom trajanju.
Ukoliko korisnik iz ove tačke ima 20 godina penzijskog staža bez posebnog ratnog staža u dvostrukom trajanju, starosna penzija ostvaruje se tako da se od 65 godina života oduzima period koji je osobi priznat u učestvovanju ratu u dvostrukom trajanju, pri čemu se poseban ratni staž priznaje u jednostrukom trajanju.
Dakle, novina koju donose Izmjene Zakona o prijevremenom povoljnijem penzionisanju branilaca jeste da RVI, sa procentom invalidnosti 60 posto ili više, kojima je vojni invaliditet utvrđen isključivo na osnovu ranjavanja, mogu ostvariti pravo na prijevremenu povoljniju starosnu penziju počev od 01.01.2026. godine, u iznosu najniže penzije isplaćene u decembru 2024. godine.
Zakon o pravima branilaca i članova njihovih porodica
Zakonom je izmijenjeno da ratni vojni invalidi stiču pravo na starosnu penziju sa navršenih 35 godina penzijskog staža. Bez obzira na godine života, odnosno pravo na starosnu penziju kad navrše 55 godina života i najmanje 15 godina penzijskog staža. Iznos penzije koji će primati biće iznos najniže penzije isplaćene u decembru 2024. godine.
Dakle, RVI kojima je u smislu Zakona o pravima branilaca i članova njihovih porodica utvrđen status RVI (najmanje 20 posto) imaju pravo na starosnu penziju ukoliko ispunjavaju uslove u pogledu penzijskog staža, odnosno godina života i penzijskog staža, i to pravo ostvaruju u iznosu najniže penzije.
