Penzioner Radivoje Abazović iz Podromanije, nadaleko poznat kao majstor sa Romanije, izradio je više od 200 gusala i daleko više ploski za rakiju.
U novije vrijeme koristi novu tehniku izrade ukrasa na ploskama na kojima se kroz staklo oslikava ikona svetitelja po narudžbi domaćina kojem je namijenjena.
Radivoje je poznat i po izradi dva primjerka gusala dužine dva metra i 10 centimetara, prečnika 80 centimetara, sa gudalom od 1,30 metara. Jedan primjerak se nalazi kao suvenir u motelu Brioni u Foči i krasi ga neobična glava muflona, a drugi u gradskom hotelu u Kalinoviku, na kojem je na glavi gusala veliki orao.
Želio je, kaže, da to budu atraktivni suveniri za koje mu je bilo potrebno oko tri mjeseca rada.
“ĐELJAO DRVO” JOŠ DOK JE KAO DJEČAK ČUVAO STOKU U VUKOSAVLJEVIĆIMA
On za Srnu priča da ljubav prema ovom poslu nosi od rođenja, te da je, kako kaže, “đeljao drvo” čakijicom još dok je kao dječak čuvao stoku u Vukosavljevićima, rodnom selu podno Romanije, gdje Abazovići vijekovima žive.
Radivoje je većinu radnog vijeka proveo baveći se zanatskim građevinskim poslovima i rezbarenjem drveta iz hobija, ali su nakon odlaska u penziju 2007. godine, izrada drvenih ploski za rakiju, gusala i drugih kućnih i ukrasnih predmeta postali njegova svakodnevica i način da dan popuni nečim lijepim i korisnim.
“Radim iz ljubavi prema poslu i to doprinosi mom zdravlju, tako da živim bez ijedne tablete”, ističe ovaj sedamdesetšestogodišnjak.
Počeo je kao majstor kome “sve od ruke ide” da po narudži prijatelja prepravlja stare ploske koje su počele da puštaju rakiju zbog dužeg stajanja bez tečnosti, pa je došao na ideju da u sredinu te drvene posude stavi bocu odgovarajućeg oblika, što se pokazalo kao veoma dobro i traženo.
Abazoviću već duže prijatelj iz Banjaluke pomaže u nabavci plastičnih boca koje se stavljaju u unutrašnjost ploske, čime su zadovoljni i majstor i domaćin za koga radi, jer ne moraju da brinu da li će se drvena ploska “rasušiti” i početi da pušta rakiju.
“Ne vodim evidenciju, ali sam sigurno od 2014. godine, kada sam počeo aktivno to da radim, do sada isporučio više od 200 ploski, po cijeni od 200 KM”, kaže Radivoje.
On priznaje da mu u izradi ukrasa na ploski pomaže bratić Velemir, koji ima dara za crtanje ukrasa na centralnom dijelu ploske, dok on priprema dugice kombinujući bijelo javorovo i blago crvenkasto drvo šljive, da bi izgledala ljepše.
Abazović u novije vrijeme kao ukras na centralnom dijelu ploske kombinuje sa staklom sliku ikone svetitelja zaštitnika porodice naručioca, a koja se uz natočenu rakiju uveća i dobije posebno lijep izgled, što oduševljava kupce.
GUSLE ISKLJUČIVO OD JAVORA
Osim ploski, on po narudžbi pravi i gusle, koje su kao i njegove ploske našle kupce u svim zemljama u okruženju.
“Gusle pravim isključivo o drveta javora koji je rastao na sunčanoj strani, jer je najbolje za rezbarenje, a dobijem ga povremeno od prijatelja sa područja Zelengore, za šta sam mu posebno zahvalan”, kaže ovaj vrsni majstor.
Na “kalicu”, odnosno osnovnu zvučnu kutiju gusala, razapinje se posebno štavljena jareća koža “oputa”, koju takođe dobija od prijatelja koji cijene njegov rad.
UKRASI NA GUSLAMA – SIMBOLI UZLETA I SLOBODARA PLANINSKIH VISINA
Za ukrase na guslama, navodi, naručioci najčešće traža simbole iz srpske istorije i tradicije, izrezbarene slike srpskih velikana i svetitelja, a na spoljašnoj strani kutije najčešće je blago rezbarena slika manastira Ostrog, srpska kruna i druga istorijska znamenja, dok se na glavi gusala najčešće izrađuje, glava divojarca, sokola i orla, simbola uzleta i slobodara planinskih visina.
Radivoje u svojoj radionici izrađuje i ikonose, proširene okvire oko ikone sa policama u kojima se čuva čitulja sa imenima predaka, slavarica, tamjan, svitac, svijeće i kadionica, kombinujući različite boje drveta, što daje poseban izgled njegovom proizvodu.
Za izradu gusala i ikonosa potrebni su samo odabrano drvo, dlijeto, čekić i dobra volja, a za ploske i mali strug za metal da bi napravio mesingane nogarice i obručeve koji drže na okupu drvene “dugice”.
“Svaki penzioner može da popuni svoje slobodno vrijeme nekim hobijem i laganijim radom, čime uz malo truda i volje pomaže sebi i porodici”, poručuje Abazović.
(Izvor i foto: Srna)
