Autor: Sandra Vukić

Na kraju septembra mjeseca u Zvorniku je bilo zaposleno 9.687 radnika te 7.527 penzionera, podaci su Odsjeka za upravljanje razvojem i međunarodnu saradnju GU Zvornik.

U informaciji koja je dostavljena odbornicima Skupštine grada na posljednjoj sjednici, stoji da je broj penzionera u odnosu na 2021. godinu porastao za 271 korisnika, dok se broj radnika, u istom periodu, povećao za 123 zaposlena.

“Prema evidenciji Fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske, Poslovnica Zvornik, na dan 30.09.2023. godine je bilo 7.527 korisnika prava iz oblasti penzijskog i invalidskog osiguranja sa područja grada Zvornika. Kao što se može vidjeti, broj korisnika penzijskog i invalidskog osiguranja se konstantno povećava, a na jednog penzionera dolazi 1,3 radnika”, stoji u izvještaju.

U istom dokumentu je navedeno da su se na dan 30. septembar ove godine na evidenciji Biroa za zapošljavanje u Zvorniku nalazila 3.543 lica, što je, u odnosu na 2021. godinu, smanjenje za 327 lica.
Preduzetnici i pravna lica

“Prema podacima Poreske uprave Republike Srpske, na području Zvornika posluju 1.173 poreska obveznika pod kojima se podrazumijevaju pravna lica i preduzetnici. Prema njihovoj, i evidenciji Odjeljenja za privredu i društvene djelatnosti Gradske uprave Zvornik, na teritoriji grada Zvornika, na dan 30.09.2023. godine, poslovalo je 878 preduzetničkih radnji i njihov broj je samnjen za pet, odnosno za 0,57% u odnosu na broj preduzetničkih radnji na dan 31.12.2022. godine, dok je registrovano 295 pravnih lica”, navodi se u informaciji.

Već duži niz godina najzastupljenija oboljenja koja su najčešći uzrok gubitka radne sposobnosti u Republici Srpskoj su maligne bolesti sa 22,42 odsto, potom slijede kardio-vaskularne bolesti sa 19,92 odsto i duševne bolesti sa 19,86 odsto.

Maligne bolesti zajedno sa kardiovaskularnim i duševnim obolenjima u ovoj godini čine čak 61,2 odsto uzroka nastanka invalidnosti, odnosno gubitka radne sposobnosti što je izuzetno visok procenat.

U protekloj godini nalaz, ocjena i mišljenje ljekara vještaka u 366 slučaja glasio je, gubitak radne sposobnosti usljed malignih oboljenja.

Dakle, kod gotovo svakog četvrtog osiguranika koji je nakon vještačenja izgubio radnu sposobnost, uzrok je nažalost bilo, maligno obolenje.

U poređenju sa državama okruženja i u Evropi gdje su bolesti kardiovaskularnog sistema najčešći uzročnik nastanka invalidnosti, u Republici Srpskoj već deceniju, gubitak radne sposobnosti usljed oboljenja od malignih bolesti je vodeći uzročnik.

Sve do 2012. godine kardiovaskularna obolenja u Republici Srpskoj bila su najzastupljeniji uzročnik nastanka invalidnosti, odnosno gubitka radne sposobnosti, kao što je to slučaj i u najvećem broju kako evropskih, tako i zemalja širom svijeta.

“Кada pogledamo ranije prebivalište osiguranika kod kojih je gubitak radne sposobnosti obolenja od malignih bolesti, jasno je vidljivo da oni uglavnom dolaze, nažalost, sa područja koja su u proteklom odbrambeno otadžbinskom ratu bila izložena bombardovanju projektilima sa osiromašenim uranijom od strane pojedinih članica NATO pakta”, saopšteno je iz Fonda PIO RS.

U Republici Srpskoj će u srijedu, 8. novembra, biti isplaćene oktobarske penzije za koje je u republičkom budžetu obezbijeđeno 134,1 milion KM, saopšteno je iz Ministarstva finansija Srpske.

“Doznake po osnovu penzijskog i invalidskog osiguranja u usvojenom rebalansu budžeta za ovu godinu iznose 1.614.500.000 KM i veće su za 70 miliona KM u odnosu na budžet za 2023”, navodi se u saopštenju.

Iz resornog ministarstva ističu da će Vlada i dalje raditi na poboljšanju materijalnog položaja najstarije populacije u skladu sa kretanjem makroekonomskih parametara i budžetskim mogućnostima.

Toplo vrijeme ove jeseni, ali i visoke cijene drva, uglja i peleta razlozi su zbog kojih veliki broj građana kasni s nabavkom ogrjeva.

Za skromne kućne budžete, povoljnije im je, kažu, da ogrjev ne kupuju odjednom, uoči sezone, već da količine nabavljaju prema potrebi.

Drva su skupa i svake zime sve ih je teže nabaviti, žale se građani. Cijena je 100 do 140 maraka po kubnom metru u zavisnosti od toga da li su izrezana i iscijepana.

Dalibor Preradović iz Dervente kaže da kubni metar drva košta ad 100 do 120 maraka zavisno od vrste drveta, dok je usluga rezanja deset maraka, a mašinsko cijepanje od 12 do 15 maraka.

Mnogima je lakše da drva kupuju u proljeće. Dervenćanki Raziji Hamzić, da bi tokom zime zagrijala samo jednu prostoriju u kući potrebno je oko 10 kubnih metara drva.

Ona kaže da je nabavila drva još u maju, kada je bilo malo jeftinije, te da je je za to izdvojila nešto više od hiljadu maraka.

Šumska gazdinstva drva u trupcima prodaju po cijeni od 90 maraka na koju se dodaje porez, prevoz i priprema, tako da je krajnja cijena opet visoka. Penzioneri imaju popuste i mogućnost plaćanja na rate.

Željko Vujinović, Šumsko gazdinstvo Prijedor, kaže da udruženjima penzionera, boracima, ratnim vojnim invalidima i sličnim kategorijama omogućuju da drva kod njih kupe na šest mjesečnih rata.

Drvna sječka košta 150 maraka po kubnom metru, i to je jedan od zastupljenijih ogrjeva u domaćinstvima.

Grijanje na struju sve češći je izbor. Građani koji otkazuju usluge toplane i odustaju od loženja, najčešće kao alternativu biraju električne grijalice i radijatore.

Јovan Vasilić, predsjednik Udruženja potrošača Zvono Bijeljina, vjeruje da će struje biti dovoljno, ali da ih brine eventualno preveliki broj priključaka na elektro-mrežu što može izazvati preopterećenje.

Cijena peleta sada je čak i do 20 odsto niža u poređenju na onu od prošle godine i kreće se od 500 do 520 maraka po toni.

Davor Marjanović, prodavac, kaže da peleta ima dovoljno u ponudi, ove godine čak i više nego prošle. Smatra da je na to uticala i prošlogodišnja zabrana izvoza tako da je cijena stabilna.

Ugalj je za oko 20 odsto skuplji nego lani, a teže ga je i nabaviti. Distributeri na ugovorenu isporuku iz rudnika čekaju nedjeljama. Najjeftiniji lignit stiže iz Ugljevika i Stanara i košta od 180 do 220 maraka po toni, dok je najskuplji mrki ugalj 300 maraka po toni.

Krsto Torlaković, prodavac, kaže da građani maltene i ne pitaju za cijenu, samo da ga ima za kupiti.

Distributeri do kraja godine ne očekuju značajnije poskupljenje ogrjeva, ukoliko ne bi došlo do veće promjene cijena nafte koja u velikoj mjeri utiče na troškove eksploatacije i transporta drveta i uglja.

(Izvor: RTRS; foto ilustracija: yandex)

U banjalučkim marketima koji učestvuju u kampanji “Društveno odgovorni” izloženi su proizvodi domaćih proizvođača, a ispod njih se nalazi stiker “0% marže”.

Na spisku artikala sa nula odsto marže nalazi se 50 proizvoda domaćih proizvođača, a uglavnom su to kobasice, salame, začini, kompoti, džemovi, ajvar, pileća pašteta, mlijeko, supe i deterdženti.

U jednom marketu kažu da prodaja varira od proizvoda do proizvoda. Ističu da se najviše prodaju osnovne stvari – mlijeko, džemovi i salame.

“Mi, recimo, imamo i najjeftiniji hljeb koji smo izložili u sklopu ove kampanje, pa ga naši sugrađani mogu kupiti za 99 feninga. Kupuju ljudi, ali ne vidim neku drastičnu razliku u prodaji od ranije”, kažu za Srpskainfo iz jednog banjalučkog marketa.

S druge strane, Banjalučani proizvode kupuju u zavisnosti koliko novca imaju. Penzioner Pero R. priča da on gleda jeftinije proizvode, jer od svoje penzije ne može priuštiti puno toga.

“Šta ću, moram gledati. Kupujem kako kad, salame, supice, ono osnovno što mi treba za svakodnevni život”, kaže on.

Sličnog mišljenja je i penzionerka Rada M. koja kaže da većinom kupuje jeftiniju hranu i da prati kada su sniženja, nevezano za kampanju. Ističe da je za nju čula, ali da ne vidi toliko jeftinijih stvari.

“Upratim ja stalno kada su akcije i to većinom kupujem jer novca za više nemam. Znam za kampanju, ali ne vidim neko poboljšanje jer su to proizvodi u većini slučajeva koje ja ne konzumiram”, ističe ona.

U jednoj trgovini u Banjaluci, koja učestvuje u kampanji, kupcima je predočena i nova i stara cijena proizvoda.

Tako se ovdje može kupiti mala pavlaka sa 20 odsto mliječne masti, po cijeni od 1,10 do 1,13 KM. Pavlaka je, u zavisnosti od marke, jeftinija od 7 do 25 feninga. Pavlaka sa 12% masti košta 92 feninga, umjesto ranijih 1,09 KM.

Mlijeko od 1,5 odsto masti je sa 2,09 KM pojeftinilo na 2,06 KM! Domaći ajvar od 300 grama može se kupiti po cijeni od 4,15 KM, a koštao je 4,45 KM. Cijena marmelade od šipka od 370 grama je 4,65 KM.

Jeftiniji proizvodi su označeni stikerima “Društveno odgovorni”, a pored proizvoda se nalazi stara i nova cijena. Na svakom piše da akcija traje do 31. decembra ove godine.

(Izvor: Srpskainfo; foto ilustracija: yandex)